Świdnica po raz 40. stała się miejscem spotkań fotografów, artystów i miłośników obrazu. Jubileuszowe Dni Fotografii rozpoczęły się od powrotu konkursu „Zestaw” oraz niezwykłej fotograficznej opowieści Zbigniewa Podsiadłego o Łemkowszczyznie.
„Zestaw” powrócił na jubileusz Dni Fotografii
W piątek, 18 września w holu Miejskiej Biblioteki Publicznej w Świdnicy ponownie pojawiły się fotograficzne zestawy – autorskie opowieści zamknięte w kilku kadrach. Konkurs, który przez dziesięciolecia należał do najważniejszych punktów Dni Fotografii i wielokrotnie otwierał kolejne edycje, powrócił po kilkuletniej przerwie właśnie podczas jubileuszowej odsłony wydarzenia.
Wernisaż pokonkursowej wystawy „Zestaw 2026” rozpoczęło wręczenie nagród laureatom. Tegoroczną edycję zainaugurowali Ewa Cuban, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Świdnicy, Bożena Kuźma, dyrektor Świdnickiego Ośrodka Kultury, oraz Andrzej Protasiuk, pomysłodawca i organizator Dni Fotografii.
Powrót konkursu nie był oczywisty. Andrzej Protasiuk przyznał, że początkowo nie planował reaktywacji „Zestawu”.
– Nie zamierzałem do tego wracać, ale było szereg próśb, żeby to zrobić. I myślę, że państwo ocenicie, że chyba się udało – mówił podczas otwarcia.
Do konkursu nadesłano 202 zestawy 202 autorów. Jury w składzie: Zbigniew Podsiadło, Andrzej Protasiuk i Piotr Tomczyk, zakwalifikowało do wystawy 45 prac.
Pierwszą nagrodę w wysokości 3000 zł otrzymał Ryszard Domański z Białej Podlaskiej za zestaw „Ku światłu”. Jury doceniło konsekwencję autora, powtarzający się motyw parasolki oraz świadome wykorzystanie światła i kompozycji.
Dwie równorzędne drugie nagrody po 2000 zł otrzymali Waldemar Grzelak z Jeleniej Góry za „Wieś sentymentalną” oraz Grzegorz Lewandowski z Sopotu za „Jestem echem w geometrii snu”. Wyróżnienia przyznano Marcinowi Gibie z Rybnika za „Last winter”, Agacie Rząsowskiej-Grabickiej z Warszawy za „Memento floris” oraz Urszuli Sobieszek z Piastowa za „Za woalem”.
Jak tłumaczył juror Piotr Tomczyk, przy wyborze najlepszych prac liczyła się nie tylko pojedyncza fotografia, ale przede wszystkim spójność całego zestawu.
– Można wykonać wiele zdjęć tego samego miejsca, które nie mają spójności. Natomiast tutaj jest narracja i opis pewnej sytuacji – zauważył, odnosząc się do pracy „Wieś sentymentalna”.
Grand Prix nie zostało przyznane. Jury nie przyznało tej nagrody, wskazując na wyrównany poziom prac wytypowanych do nagród.
– Nie było takiej pracy, która ewidentnie wychodziłaby ponad wszystkie zestawy, ale te nagrodzone i przyjęte do ekspozycji prezentują naprawdę bardzo wysoki poziom – stwierdził Zbigniew Podsiadło.
Jubileusz był także okazją do wspomnień. Bożena Kuźma, dyrektor Świdnickiego Ośrodka Kultury, która z wydarzeniem związana jest niemal od początku swojej pracy zawodowej, przypomniała, że przez cztery dekady Dni Fotografii przyniosły wiele wystaw, spotkań i artystycznych przyjaźni.
– Trudno w kilku zdaniach opisać, co się działo podczas tych 40 lat, ale muszę powiedzieć, że było pięknie, inspirująco, edukacyjnie. Do dnia dzisiejszego są przyjaźnie, które wciąż trwają – mówiła.
Znaczenie wydarzenia podkreślał także Zbigniew Podsiadło, juror konkursu „Zestaw” i autor drugiej wystawy otwieranej tego wieczoru.
– Dzisiaj do Świdnicy zjeżdżają wybitni ludzie fotografii i sztuki. Te Dni Fotografii weszły na stałe w taki polski kalendarz artystyczny – mówił Zbigniew Podsiadło, podkreślając znaczenie wydarzenia, które od czterech dekad przyciąga do miasta twórców i miłośników fotografii.
„Łemkowyna” – świat zapisany w fotografiach Zbigniewa Podsiadłego
Drugim punktem pierwszego dnia Dni Fotografii było otwarcie wystawy Zbigniewa Podsiadłego „Łemkowyna” w Galerii Fotografii. Choć autor od lat związany jest ze środowiskiem fotograficznym i Andrzejem Protasiukiem, jego prace po raz pierwszy trafiły do Galerii Fotografii w Świdnicy.
– Tak się złożyło, że dotychczas nie było okazji gościć prac Zbyszka w Galerii Fotografii w Świdnicy. Na 40. jubileuszowej edycji jest i bardzo serdecznie za to dziękuję – mówił Andrzej Protasiuk.
Jak zauważył autor, prezentowane fotografie powstały na przestrzeni około 30 lat – pierwsze jeszcze pod koniec ubiegłego wieku, a najnowsze około 2020 roku. To efekt wielu powrotów autora na tereny Beskidu Niskiego i spotkań z mieszkańcami Łemkowszczyzny.
Podsiadło nie szukał jedynie ciekawych kadrów – ważniejsze były dla niego relacje z ludźmi i próba zachowania obrazu świata, który stopniowo się zmienia. Wspominał historię jednego z mieszkańców, który dopiero po kilku latach znajomości opowiedział mu o losach swojej rodziny wysiedlonej podczas akcji „Wisła”.
Fotograf podkreślał, że po latach inaczej patrzy na swoje zdjęcia. To, co kiedyś było przede wszystkim wyborem artystycznym, dziś ma dla niego także ogromną wartość dokumentalną.
– Te ubiory, te domy, te miejsca – to jest historia. Dziś 95 procent tych zdjęć już bym nie zrobił, bo ten świat wygląda zupełnie inaczej – przyznał Zbigniew Podsiadło.
Na wystawie znalazły się fotografie pokazujące codzienność, tradycję i ludzi Łemkowszczyzny. Autor wspominał, że najważniejsze były dla niego nie tylko same zdjęcia, ale również czas spędzony wśród mieszkańców regionu.
– Brałem gumofilce, szedłem w pola, łąki, przez deszcz. Miałem jeden aparat, jeden obiektyw i byłem bardzo szczęśliwy – wspominał.
Pierwszy dzień 40. Dni Fotografii otworzył jubileuszowy weekend pełen fotograficznych spotkań, wystaw, prezentacji. Co jeszcze w najbliższym czasie w programie?
Szczegółowy program 40. Dni Fotografii w Świdnicy
19 września (sobota)
10.00 – start 35. Fotomaratonu Świdnickiego – Klub Bolko
15.30 – wystawa pokonkursowa „Świdnica i Świdniczanie 2026” oraz wręczenie nagród – Klub Bolko
16.00 – prezentacje autorskie: Tomasz Sobczak, Janusz Maria Tylman – Klub Bolko
18.00 – wernisaże wystaw w Wieży Ratuszowej: „75 Medali Polaków na 75-lecie FIAP”, „Nieznane fotografie z I wojny światowej” Tadeusza Cypriana, „Fotografia” Jacka Ślusarczyka oraz „Tarnów”
19.00 – prezentacje autorskie: Jacenty Dędek, Karel Ševčík, Waldemar Grzelak, Ireneusz Kaźmierczak – Klub Bolko
22.00 – meta 35. Fotomaratonu Świdnickiego – Klub Bolko
20 września (niedziela)
12.00 – wręczenie nagród 35. Fotomaratonu Świdnickiego – Galeria Fotografii
Wystawa plenerowa 35. Fotomaratonu Świdnickiego – Rynek
Na wszystkie wydarzenia wstęp jest bezpłatny!
/Tekst: AN/
/Zdjęcia i materiały: Świdnicki Ośrodek Kultury/
