Potomkowie pomordowanych nie kryli wzruszenia i nie szczędzili pochwał dla organizatorów. Członkowie Stowarzyszenia Rodzin Katyńskich byli wśród uczestników obchodów 78. rocznicy Zbrodni Katyńskiej. – Spotykamy się dzisiaj w tym miejscu po raz ósmy, spełniając tym samym wolę, zapisaną jednym słowem „Pamiętajcie!”, które jest testamentem zamordowanych strzałem w tył głowy w Katyniu, Charkowie, Bykowni i Miednoje – mówiła Teresa Gwara, córka kapitana Tadeusza Chołocińskiego.
Wówczas porucznik, w 2007 roku awansowany do stopnia kapitana, Tadeusz Maciej Chołociński zginął w 1940 roku, zamordowany w Charkowie strzałem w tył głowy. W 2011 jego pamięci poświęcono dąb i tablicę na placu świętej Małgorzaty i właśnie to miejsce stało się punktem dorocznych obchodów Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, który zgodnie z uchwałą Sejmu RP przypada na 13 kwietnia.
W przeddzień oficjalnego święta w Świdnicy znicze pamięci na placu św. Małgorzaty zapalili przedstawiciele samorządów, związków kombatanckich, biskupi katolicki i ewangelicki, przedstawiciele służb mundurowych i biur poselskich. – Ta cząstka polskiej historii, która kryje się pod nazwą Zbrodnia Katyńska, powinna być zachowana i przekazywana z pokolenia na pokolenie jako ostrzeżenie przed złem totalitaryzmu i nienawiści – podkreślała Teresa Gwara. Córka kpt. Chołocińskiego dziękowała świdniczanom za kultywowanie tej pamięci. O godną oprawę uroczystości dbają Tadeusz Grabowski, prezes Świdnickiego Towarzystwa Patriotycznego, kombatanci, harcerze ze świdnickiego Hufca ZHP im. Szarych Szeregów, nauczyciele i uczniowie III LO im. Marii Skłodowskiej-Curie w Świdnicy oraz Młodzieżowego Domu Kultury. Na placu nie zabrakło pocztów sztandarowych szkół i reprezentacji placówek oświatowych, wśród uczestników pojawili się także najmłodsi – dzieci z przedszkola prowadzonego przez Zgromadzenie Sióstr Prezentek.
Tadeusz Grabowski przypomniał, że przez wiele lat o tej zbrodni nie wolno było mówić prawdy: – Mam wielką nadzieję, że oddając dzisiaj, w 78. rocznicę Zbrodni Katyńskiej hołd pomordowanym, będziemy pamiętali i przekazywali prawdę o tym straszliwym ludobójstwie młodym pokoleniom, także ku przestrodze!
***
Wiosną 1940 roku rozstrzelano co najmniej 21 768 obywateli Polski, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej” i zabijanych strzałami w tył głowy z broni krótkiej, dokonała radziecka policja polityczna NKWD. Ofiary zbrodni katyńskiej pogrzebano w masowych grobach w Katyniu pod Smoleńskiem, Miednoje koło Tweru, Piatichatkach na przedmieściu Charkowa, Bykowni koło Kijowa i w przypadku ok. 6-7 tys. ofiar w innych nieznanych miejscach. Rozstrzeliwań dokonywano w ścisłej tajemnicy.
W latach 1940-1990 władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską, lecz 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych z tą zbrodnią nie zostało jak dotąd wyjaśnionych.
Według oceny Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, będącego pionem śledczym Instytutu Pamięci Narodowej, zbrodnia katyńska uznawana jest za ludobójstwo, zbrodnię przeciwko ludzkości i zbrodnię wojenną. W 2012 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w wydanym przez siebie wyroku nazwał zbrodnię katyńską „zbrodnią wojenną popełnioną przez władze ZSRR”.
/opr.asz/
Zdjęcia Dariusz Nowaczyński
