Archiwalne projekty budowlane, rysunki architektoniczne, dokumenty związane z miejskim budżetem oraz inne akta dotyczące założeń i obiektów budowlanych, które zostały wywiezione ze Świdnicy w obawie przed ich zniszczeniem przez nadciągającą Armię Czerwoną, powróciły do Polski i trafiły pod opiekę specjalistów z Archiwum Państwowego we Wrocławiu.
Archiwalne materiały zostały ewakuowane ze Świdnicy w końcowych miesiącach II wojny światowej przez świdnickiego architekta miejskiego Heinricha Borsta (1878–1956). Był on m.in. pomysłodawcą i głównym projektantem wybudowanego w 1927 roku basenu letniego przy ulicy Śląskiej, autorem projektu otwartego w 1933 roku stadionu sportowego, a także wybudowanej w 1916 roku hali sportowej w Parku Centralnym.
– W okresie między Cesarstwem Niemieckim a narodzinami narodowego socjalizmu kształtował rozwój architektoniczny tego prosperującego miasta. Budynki szkolne i inne obiekty publiczne, a także decyzje urbanistyczne z czasów Republiki Weimarskiej, które nadały Świdnicy nowoczesny charakter, wszystkie nosiły jego podpis. Borst cieszył się dużym uznaniem, pełnił wiele funkcji honorowych, a nawet po przejściu na emeryturę był wielokrotnie angażowany do zadań komunalnych – wskazują przedstawiciele Urzędu Miasta Reutlingen. Po jego śmieci świdnickie akta przekazano właśnie do Reutlingen, gdzie Borst spędził młodzieńcze lata i uczęszczał do szkoły średniej. W mieście tym znajdowało się zarazem duże skupisko Niemców wysiedlonych ze Świdnicy po 1945 roku.
We wtorek, 10 lutego 2026 roku przedstawiciele Archiwum Państwowego we Wrocławiu – dyrektor Janusz Gołaszewski i starszy kustosz dr Paweł Babij – wzięli udział w uroczystym przekazaniu przez Archiwum Miejskie w Reutlingen materiałów archiwalnych wywiezionych ze Świdnicy. – Przekazane dokumenty, zajmujące półtora metra bieżącego, to akta dawnego niemieckiego architekta miejskiego Świdnicy, Heinricha Borsta. Dokumentacja ta – obejmująca plany budowlane, ale także niemal kompletną serię miejskich planów budżetowych – trafiła na Zachód, aby uchronić ją przed zniszczeniem w obliczu nadciągającej Armii Czerwonej – opisują przedstawiciele strony niemieckiej.
– Archiwalia przejęto jako darowiznę, na wniosek Archiwum Miejskiego w Reutlingen, z inicjatywy Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka. Spuścizna zawiera dokumentację aktową dotyczącą założeń i obiektów w Świdnicy, projekty i rysunki architektoniczne, a także nieliczne fotografie dokumentacyjne – wylicza dyrektor Janusz Gołaszewski. W uroczystości przekazania dokumentów wzięli udział nadburmistrz Reutlingen Thomas Keck, dyrektor Archiwum Miejskiego dr Roland Deigendesch oraz profesor Uniwersytetu w Tuebingen Thomas Thiemaeyer.
Przejęte archiwalia trafią do zbiorów Archiwum Państwowego we Wrocławiu i zostaną włączone do zespołu Akta miasta Świdnicy.
/Stadt Reutlingen, Archiwum Państwowe we Wrocławiu, opr. mn/
Hienrich Borst był pomysłodawcą całego kompleksu rekreacyjno-sportowego z basenami letnimi przy ul. Śląskiej zaprojektował m.in. stadion miejski w Świdnicy, który został oddany do użytku 16 czerwca 1933r. Jest również autorem zmian w projekcie budynku Izby Przemysłu i Handlu przy Alei Niepodległości 11, gdzie obecnie mieści się Państwowa Szkoła Muzyczna im. Ludomira Różyckiego. Miejski architekt przedwojennej Świdnicy zmarł 21 kwietnia 1956 roku w Wildbad.
fot. za polska-org
