Minęło 80 lat od oficjalnego przejęcia przez polską administrację budynków w Świdnicy. 13 listopada w sali konferencyjnej Urzędu Miejskiego na skromnej uroczystości spotkali się byli i obecni pracownicy Miejskiego Zarządu Nieruchomości, który jest spadkobiercą pierwszych powojennych struktur.
Choć w okolicznościowych przemówieniach prezydent Świdnicy Beaty Moskal-Słaniewskiej i p.o. dyrektora Miejskiego Zarządu Nieruchomości Marzeny Fabian nie padło ani jedno słowo o aktualnych trudnościach, jubileusz przypada w momencie, gdy jednostka mierzy się z ponad 48-milionowym zadłużeniem najemców, wstrzymanymi termomodernizacjami kamienic oraz okresem przejściowym w zarządzie, w którym wynagrodzenia pobierają jednocześnie trzy osoby na stanowiskach dyrektorskich.
Uroczystość w Urzędzie Miejskim: podziękowania bez słowa o problemach
Do udziału w obchodach zorganizowanych 13 listopada zaproszono przedstawicieli Urzędu Miejskiego w Świdnicy, radnych Rady Miejskiej, szefów jednostek współpracujących z MZN, byłych dyrektorów, obecnych pracowników, emerytów, a także przedstawicieli wykonawców robót i usług realizowanych na rzecz jednostki.
Jak poinformowała Maria Florczak, zastępca dyrektora MZN, nie zdecydowano się na huczne obchody i same koszty były niewielkie, a poniósł je wyłącznie MZN. Nie przewidziano żadnej imprezy – ograniczono się do konferencji, mini koncertu w wykonaniu wokalistek Akademii Rozwoju Talentów i spotkania przy poczęstunku w sali konferencyjnej Urzędu Miejskiego. Okolicznościowe upominki dla uczestników przygotował natomiast Wydział Promocji świdnickiego magistratu.
Okolicznościowe przemówienie wygłosiła pełniąca obowiązki dyrektora MZN Marzena Fabian, podkreślając ewolucję zadań zarządcy – od powojennego zapewniania mieszkańcom dachu nad głową po współczesną termomodernizację, odnawialne źródła energii i cyfryzację. W wystąpieniu podsumowano także bieżącą skalę działania jednostki zatrudniającej obecnie 36 pracowników.
– Na dzień dzisiejszy Miejski Zarząd Nieruchomości, liczący 36 pracowników, administruje ponad 300 budynkami gminnymi i wspólnotami mieszkaniowymi. Każdego roku wykonujemy szeroki zakres zadań związanych z obsługą nieruchomości, a jest to między innymi obsługa około 3000 lokali, zlikwidowanie około 2000 zgłoszeń awarii, prowadzenie remontów lokali mieszkalnych odzyskanych zarówno w ramach obrotu nieruchomościami, jak i w efekcie pozwów eksmisyjnych, organizacja i obsługa kilkuset zebrań wspólnot mieszkaniowych, przygotowanie kilkunastu tysięcy pism – to jest korespondencji, jak i zawiadomień oraz rozliczeń mediów. W tym zakresie jest również obsługa kilkuset postępowań windykacyjnych – wyliczała Marzena Fabian.
Szefowa MZN odniosła się również do inwestycji realizowanych ze środków zewnętrznych:
– Dodatkowo od kilku lat prowadzimy skuteczne działania w celu wykonywania remontów i termomodernizacji budynków gminnych. Uzyskaliśmy dotacje ze środków unijnych, dzięki którym udało nam się wyremontować 12 budynków, a pozostałe 11 są w trakcie remontu lub czekają na rozpoczęcie robót. Cieszymy się, że w ponad 20 procentach nieruchomości gminnych podniesiemy poziom stanu technicznego i estetycznego – mówiła p.o. dyrektora MZN, dziękując m.in. wykonawcom, „którzy z nami obecnie współpracują i często wspierają nas w sytuacjach kryzysowych”.
Głos zabrała również prezydent Świdnicy Beata Moskal-Słaniewska, która na wstępie poprosiła na środek sali całą trójkę obecnych i odchodzących dyrektorów – Marię Florczak, Marka Suwalskiego oraz Marzenę Fabian – a także dyrektor Wydziału Funduszy Zewnętrznych i Rozwoju Gospodarczego Annę Skrzypacz. Sam wieloletni dyrektor Marek Suwalski nie został jednak poproszony o zabranie głosu podczas uroczystości. Prezydent podkreślała natomiast, że jednostka gospodaruje na trudnej, często ponad stuletniej infrastrukturze, a ostatnie lata podsumowała dwoma słowami: „duma i wdzięczność”.
– To, co udało wam się zrobić przez okres naszej wspólnej pracy, jest rzeczą absolutnie przełomową, bo to dziesiątki remontów wykonanych choćby ze wsparciem miejskich dotacji przy obiektach zabytkowych. Widzimy, jak te budynki się zmieniły. Ile udało wam się wyremontować dachów, elewacji, a także samego otoczenia tych budynków – mówiła Beata Moskal-Słaniewska, wskazując m.in. na zmiany przy ul. Przechodniej, ul. Gdyńskiej, ul. Spółdzielczej 29, ul. Kliczkowskiej i ul. Garbarskiej 1, a także na dziesiątki wyremontowanych od podstaw pustostanów, do których wprowadziły się świdnickie rodziny.
Prezydent zwróciła też uwagę na projekty unijne, które – jak zaznaczyła – „pozwoliły ponad dwadzieścia budynków miejskich przeobrazić całkowicie, stworzyć ludziom zupełnie inne warunki do mieszkania”.
Zwracając się do pracowników i wykonawców, dodała: – Pokazaliście, że potraficie doprowadzać te tematy do końca ku zadowoleniu mieszkańców przede wszystkim.
Podobnie jak pełniąca obowiązki dyrektora Marzena Fabian, tak i prezydent Beata Moskal-Słaniewska nie nawiązały w swoich wystąpieniach ani jednym słowem do zgłaszanych w ostatnich miesiącach problemów, głośnych interwencji lokatorów czy sporów inwestycyjnych.
Od Zarządu Nieruchomości Miejskich w 1946 roku do MZN w 2026
Historia powojennego administrowania budynkami komunalnymi w Świdnicy rozpoczęła się pod koniec 1946 roku, kiedy powołano Zarząd Nieruchomości Miejskich z siedzibą w Rynku 4. 12 grudnia 1946 roku Miejska Rada Narodowa nadała mu statut, powierzając administrowanie miejskimi nieruchomościami.
W latach 70. XX wieku gospodarka komunalna przeszła szereg reorganizacji – na mocy zarządzenia Wojewody Wałbrzyskiego połączono Świdnickie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej ze Świdnickim Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej, tworząc wielobranżowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z siedzibą dyrekcji przy ul. Łukasińskiego 7. W jego strukturach działało m.in. pięć Zakładów Gospodarki Mieszkaniowej.
Po przemianach ustrojowych, w latach 1991–1993, administrowaniem zasobem komunalnym zajmowała się miejska Spółka Akcyjna „Nieruchomości Świdnickie”. Po decyzji Rady Miejskiej o jej likwidacji, uchwałą z 30 września 1993 roku powołano jednostkę budżetową Administracja Budynków Komunalnych „Nieruchomości Świdnickie” (rozpoczęła działalność w pełnym zakresie 1 stycznia 1994 roku). Następnie, z dniem 1 kwietnia 2003 roku, Rada Miejska przekształciła ABK „NŚ” w obecny zakład budżetowy – Miejski Zarząd Nieruchomości.
Według danych z opublikowanego w maju tego roku Raportu o Stanie Gminy Miasto Świdnica za rok 2025, gmina jest obecnie w 100 procentach właścicielem 101 budynków mieszkalnych, z czego 91 jest użytkowanych, a 10 pozostaje wyłączonych z eksploatacji z uwagi na stan techniczny. Łącznie z lokalami we wspólnotach mieszkaniowych oraz w zasobie Świdnickiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego miasto dysponuje 1 671 mieszkaniami. MZN zarządza także lokalami użytkowymi, a także dworcami i Miejskim Domem Handlowym.
Blaski i cienie: głośne interwencje przy ul. Żeromskiego i w Miejskim Domu Handlowym
W zestawieniu z uroczystymi podziękowaniami za standard wyremontowanych pustostanów kontrastują sprawy, które w ostatnich latach opisywał portal Swidnica24.pl oraz podnosili miejscy radni.
Jedną z najgłośniejszych była sprawa mieszkania socjalnego przy ul. Żeromskiego, przydzielonego z zasobów zarządzanych przez MZN niepełnosprawnej, byłej listonoszce. Lokal okazał się nieprzygotowany na sezon zimowy – posiadał ogromne, ponadstuletnie, nieszczelne okna z popękanymi szybami, a lokatorka ujawniła także zagrażające bezpieczeństwu niedoróbki w montażu instalacji. Usterki usuwano dopiero po medialnych interwencjach. Miejski Zarząd Nieruchomości nie znalazł wówczas 6 tys. zł na wymianę okien w mieszkaniu kobiety – nowe okna ufundował ostatecznie prywatny przedsiębiorca na prośbę posła Roberta Jagły. Mniej więcej w tym samym czasie MZN sfinansował natomiast wymianę dużych okien wystawowych w komunalnym lokalu wynajmowanym na biuro poselskie parlamentarzysty Prawa i Sprawiedliwości Ireneusza Zyski.
Kolejnym przykładem wielomiesięcznych zabiegów o podstawowe prace utrzymaniowe była sytuacja najemców w zarządzanym przez MZN Miejskim Domu Handlowym przy Placu Grunwaldzkim. Kupcy skarżyli się na mocno zużyte drzwi wejściowe, które nie domykały się i przepuszczały zimne powietrze bezpośrednio do hali handlowej, narażając pracujące tam osoby na dotkliwy chłód w okresie jesienno-zimowym. Do wymiany stolarki doszło dopiero po licznych interwencjach radnej Sylwii Osojcy-Kozłowskiej.
Spory i opóźnienia przy termomodernizacji kamienic
W ostatnich latach MZN realizował wielomilionowe projekty termomodernizacyjne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021–2027 (FEDS). W latach 2024–2025 przeprowadzono w trzech pakietach dotacyjnych (z łącznym dofinansowaniem unijnym przekraczającym 7,1 mln zł) modernizację 9 budynków komunalnych: ul. Kraszowicka 32, 34 i 35, ul. Garbarska 26, ul. Gdyńska 1–1A oraz ul. Gdyńska 5–5A–5B, ul. Mikołaja Kopernika 3, Plac Ludowy 6 oraz ul. Fryderyka Chopina 23–25.
Z kolei w 2026 roku ruszyła kolejna, największa inwestycja – projekt „Transformacja energetyczna budynków mieszkalnych w celu ograniczenia niskiej emisji w Gminie Miasto Świdnica” o łącznej wartości ok. 11,05 mln zł (z czego ponad 9,23 mln zł stanowi dofinansowanie z UE), obejmujący 14 budynków komunalnych, m.in. przy Placu 1000-lecia Państwa Polskiego (6A, 7, 7A), Placu Drzymały (10A, 11A), ul. Kościelnej 12, ul. Długiej 20A, ul. Spółdzielczej 17–19 oraz ul. Wodnej 2. Część z tych inwestycji stała się w 2026 roku przedmiotem poważnych sporów i interwencji lokatorów.
Kontrowersje wzbudził zakończony remont kamienicy przy Placu Ludowym 6 (o wartości 774,9 tys. zł), gdzie prace elewacyjne i wymianę stolarki prowadzono w okresie zimowym, a po odbiorze inwestycji woda z wentylacji przecieka przez stropy. Powołany w toku postępowania biegły sądowy potwierdził liczne usterki oraz niezgodności z dokumentacją projektową, jednak prokuratura umorzyła śledztwo wszczęte z zawiadomienia mieszkańca, nie dopatrując się znamion przestępstwa. Lokator wniósł od tej decyzji zażalenie do sądu.
Z kolei w październiku 2026 roku, na kilka dni przed planowanym terminem zakończenia prac, MZN odstąpił od umów z warszawską spółką „Budujemy dla Ciebie” na termomodernizację budynków przy ul. Długiej 20A (umowa na 608,85 tys. zł), ul. Wodnej 2 i 4 (umowa na 610,08 tys. zł dla Wodnej 2) oraz ul. Spółdzielczej 17–19 (umowa na 295,2 tys. zł). Skutkowało to wstrzymaniem unijnego dofinansowania i przerwaniem robót przed sezonem zimowym. Wykonawca zarzucił zamawiającemu błędy w dokumentacji projektowej (m.in. pominięcie piwnic przy ul. Długiej 20A czy konieczność montażu okien w miejscach litych ścian), brak nadzoru oraz zły stan konstrukcyjny murów. Miejski Zarząd Nieruchomości odrzucił te zarzuty, obarczając firmę odpowiedzialnością za opóźnienia.
Zadłużenie najemców przekroczyło 48 milionów złotych
Jednym z głównych wyzwań finansowych związanych z utrzymaniem komunalnego zasobu pozostają zaległości czynszowe i opłaty za bezumowne korzystanie z lokali. Według danych Urzędu Miejskiego na dzień 30 czerwca 2026 roku łączne zadłużenie wyniosło 48 027 949,47 zł.
Na tę kwotę składają się:
41 903 138,43 zł zaległości w lokalach mieszkalnych (w tym 23 899 984,14 zł należności głównej, 16 018 856,59 zł odsetek oraz 1 984 297,70 zł kosztów sądowych i komorniczych),
6 124 811,04 zł zaległości w lokalach użytkowych (w tym 2 947 137,30 zł należności głównej, 2 781 846,71 zł odsetek oraz 395 827,03 zł kosztów sądowych i komorniczych).
Niemal 40 procent całej kwoty zadłużenia (18,80 mln zł) stanowią same odsetki. W porównaniu do stanu z 30 czerwca 2025 roku, kiedy zaległości wynosiły 44 721 365,07 zł, dług wzrósł w ciągu roku o 3 306 584,40 zł (czyli o 7,4 proc.). W perspektywie dwóch lat – względem sierpnia 2024 roku, gdy zadłużenie szacowano na 42,50 mln zł – przyrost wyniósł 5,53 mln zł (13,0 proc.).
Zmiany w kierownictwie MZN i 50 tys. zł na trzy wynagrodzenia
Obchody 80-lecia odbywają się również w okresie zmian kadrowych na czele jednostki. We wrześniu 2026 roku wypowiedzenie złożył wieloletni dyrektor MZN Marek Suwalski. Prezydent Świdnicy powierzyła pełnienie obowiązków dyrektora Marzenie Fabian, a stanowisko zastępcy dyrektora zajmuje Maria Florczak. Choć Marek Suwalski uczestniczył w dzisiejszych obchodach i został wywołany na środek sali przez prezydent miasta, nie został poproszony o zabranie głosu.
Jak przekazała rzeczniczka prasowa Urzędu Miejskiego w Świdnicy Magdalena Dzwonkowska, Marek Suwalski w okresie wypowiedzenia trwającym do 31 grudnia 2026 roku został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
– Łączne miesięczne koszty wynagrodzeń związane z zatrudnieniem trzech osób pełniących funkcje kierownicze w MZN, tj. pani Marzeny Fabian, pani Marii Florczak oraz pana Marka Suwalskiego, w okresie od 1 października do 31 grudnia 2026 r. wynoszą 50 040 zł brutto miesięcznie – poinformowała Magdalena Dzwonkowska.
Urząd Miejski określa obecną sytuację kadrową jako przejściową, nie wskazując na razie terminu ogłoszenia konkursu na nowego dyrektora jednostki.
Agnieszka Szymkiewicz
fot. Michał Nadolski
