Lokalnym historykom udało się ustalić, do kogo należał zbiór około 650 zdjęć dokumentujących m.in. czasy II wojny światowej, na który natrafiono podczas porządkowania poddasza jednego z domów w Mokrzeszowie. W odkryciu pomogła im jedna mała karta i spora doza dociekliwości.
Kolekcję fotografii odkryto w nietypowych okolicznościach – w czasie przygotowań do sprzedaży domu. Bogdan Mucha, szef Żarowskiej Izby Historycznej, już wcześniej domniemywał, że jest to archiwum rodzinne, które zostało ukryte na strychu w 1945 roku przed opuszczeniem domu przez ich właścicieli. – Zbiór jest ogromny i zawiera niesamowite zdjęcia. Są wśród nich fotografie z okresu wojny, z frontu zachodniego, frontu wschodniego i z kampanii wrześniowej 1939 roku. Zdjęcia wojenne są prawdziwymi rarytasami, do tej pory nigdy niepublikowanymi. Pokazują m.in. rozbite czołgi rosyjskie czy francuskie, jeńców i wiele innych sytuacji w których prawdopodobnie uczestniczył ich autor – mówił Mucha w rozmowie ze Świdnickim Portalem Historycznym. Część z bogatego zbioru to rodzinne zdjęcia, prezentujące różne aspekty życia przedwojennych mieszkańców powiatu świdnickiego.
Tajemnicą pozostawało dotychczas to, do kogo należały fotografie. – Przełom w ustalaniu przedwojennych właścicieli kolekcji przyniosły zachowane zdjęcia grobów niemieckich żołnierzy, poległych i pochowanych na frontach II wojny światowej. Tylko jedno z nich pokazywało grób żołnierza, z nazwiskiem na krzyżu, które występowało wśród spisów mieszkańców przedwojennego Mokrzeszowa. Poległym był Walter Neumann, urodzony 27 października 1918 r., a zmarły 12 października 1942 r., tuż przed swoimi 24. urodzinami. Pod koniec lat 30. XX wieku w Mokrzeszowie mieszkało kilku właścicieli gospodarstw o tym nazwisku, jednak żaden z nich nie miał na imię Walter – tłumaczy Andrzej Dobkiewicz, redaktor naczelny Świdnickiego Portalu Historycznego.
Wątpliwości historyków ostatecznie rozwiała niepozorna kartka pocztowa, zawieruszona między zdjęciami. – Była adresowana do Gustava Neumanna i był podany na niej adres Kunzendorf (Mokrzeszów) 69. Ponieważ wiedzieliśmy, w którym domu archiwum zostało znalezione i znaliśmy jego współczesny numer, wniosek nasuwał się sam, tym bardziej, że zachowała się kartka pocztowa z lat 30. XX wieku, na której dom ten widać. Wszystko się zgadzało. To gospoda Gustava Neumanna, do którego rodziny należało odnalezione archiwum – wyjaśnia Bogdan Mucha. Dysponując wiedzą o przedwojennych właścicielach kolekcji, historycy mogli przystąpić do poszukiwania dalszych informacji o rodzinie Neumannów.
Żarowska Izba Historyczna sukcesywnie udostępnia kolejne zdjęcia z odnalezionych zbiorów.
Michał Nadolski
[email protected]
fot. Żarowska Izba Historyczna
