W Wielką Sobotę zanosimy do kościoła koszyki z pokarmami do poświęcenia. Ich zawartość nie jest przypadkowa, lecz ściśle związana z symboliką chrześcijańską. Oprócz tradycyjnego – jajka, wędliny, chleba, chrzanu czy babki, ku uciesze naszych dzieci pozwalamy umieszczać w nim także niespodziewane akcenty.
Czekoladowe zające i jajka nie dziwią już w świątecznym koszyku. By sprawić radość dzieciom pozwalany im także na własną kreatywność i ubogacenie tradycji. – Idąc do święcenia pokarmów, moi rodzice specjalne dla mnie i brata wkładali do koszyka czekoladowe jajka-niespodzianki. Nie mogliśmy się doczekać, by je rozpakować i sprawdzić, jakie są w nich zabawki – opowiada Katarzyna ze Świdnicy.
W świątecznym koszyku możemy też odnaleźć niespodziewane akcenty. – Mój syn w koszyku umieszczał pokemony. Oprócz bohaterów z ulubionej kreskówki, nie mogło w nim zabraknąć także pisanki – pirata, koniecznie z zasłoniętym jednym okiem – wspomina mama Kacpra.
Dzieciom sprawia radość także samo przygotowywanie się do świąt. – Od tygodnia kolorujemy w książeczkach pisanki. Córeczka ma 2 latka i po raz pierwszy będzie ze mną przygotowywać wielkanocny koszyk. Myślę, że oprócz wspólnie tworzonych pisanek, będzie chciała koniecznie umieścić w nim ukochanego pluszaka – psa Reksia – mówi mama Mai.
Niektórzy rodzice ściśle podążając za tradycją starają się zbytnio nie ulegać fantazji dziecięcej. – Nasz świąteczny koszyk niezmiennie zawiera tylko tradycyjne pokarmy. Atrakcją dla moich dzieci jest cukrowy baranek i każde z nich musi go koniecznie skosztować. W tym roku wyjątkowo pozwolę im umieścić w koszyczku dekorowane pierniki – królika i kurkę– dodaje mama 3-letniego Rafałka i 10-letniej Andżeliki.
Jakie pokarmy składają się na święconkę?
Choć zwartość koszyczka różni się w zależności od regionu, to w każdym nie może zabraknąć: jajka – symbolizującego nowe życie, baranka – jako symbolu zmartwychwstania, soli, chleba, kiełbasy – symbolizujących doczesne potrzeby człowieka i chrzanu będącego wspomnieniem cierpienia na krzyżu. Do niedawna święcenie pokarmów nie było znane na Kaszubach choć i dziś są rodziny, które tej tradycji nie uznają. Ze święceniem pokarmów związana jest jeszcze jedna tradycja: po poświęceniu koszyczka przez księdza w wielu regionach Polski można było już zakończyć post i spożywać pokarmy mięsne.
W koszyku ze święconką obok zwykłych jajek muszą znajdować się pisanki, zwane gdzieniegdzie kraszankami – od słowa „krasić” czyli ozdabiać. Pochodzenie tradycji malowania pisanek nie jest do końca znane. Każdy kolory symbolizuje coś innego. Fioletowy i niebieski oznacza Wielki Post, czerwony to przelana na krzyżu krew Chrystusa, zielona, brązowa i żółta wyrażają radość. W naturalny sposób jajka można zafarbować gotując je w wywarze z łupin cebuli, suszonych kwiatów malwy lub korze dębu.
Święcenie pokarmu odbywa się w Wielką Sobotę. Święconkę wspólnie z rodziną spożywamy później podczas świątecznego śniadania.
/Tekst: AN/
/Zdjęcia: Dariusz Nowaczyński/
