100-letni kołowrotek

    3

    Żarowska Izba Historyczna wzbogaciła swoje zbiory o oryginalny, ponad 100-letni kołowrotek przędzalniczy z przełomu XIX/XX wieku. Eksponat, pochodzący z miejscowości Chmielew w woj. mazowieckim, przekazała do Izby rodzina mieszkanki gminy Elżbiety Kulas. Analogiczne pod względem konstrukcji eksponaty znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Ziemi Chełmiskiej w Chełmie i Izby Regionalnej Borów Tucholskich. Wymagający co prawda drobnych zabiegów konserwatorskich kompletny egzemplarz kołowrotka przędzalniczego wraz z oprzyrządowaniem, można podziwiać już na wystawie.

    Kołowrotek jest najprostszym mechanicznym warsztatem przędzalniczym służącym do wytwarzania przędzy z włókien.  Pierwsza wiadomość w Europie, dotycząca użytkowania przyrządzu o takiej konstrukcji pochodzi z 1298 roku, natomiast najwcześniejszy rysunek kołowrotka ze skrzydełkami pochodzi z pewnej niemieckiej książki ręcznie pisanej około 1475 roku. Ręczny kołowrotek został wyparty ostatecznie przez opisany powyżej kołowrotek z napędem nożnym (niekiedy zwany warsztatem samoprząśniczym) w końcu XV wieku.

    Bogdan Mucha