Kulisy samorządu: Madame Ambicja

W pewnym niewielkim państwie, położonym gdzieś daleko od naszych stron, żyła sobie dama niezwykła. Niektórzy twierdzili nawet, że wybitna. Ona sama nie miała zresztą większych wątpliwości w tej kwestii.

Była kobietą wykształconą. Miała dyplomy, tytuły, certyfikaty i całą kolekcję naukowych osiągnięć, które z powodzeniem mogłyby wypełnić sporą półkę. Znała wiele mądrych słów, potrafiła budować skomplikowane zdania i z niezwykłą swobodą opowiadała innym, jak powinien wyglądać świat. Wiedziała, czym jest demokracja, przywództwo, odpowiedzialność społeczna, komunikacja i nowoczesne zarządzanie. Przynajmniej w teorii.

Pewnego dnia powierzono jej ważną rolę w życiu publicznym. Uznano bowiem, że tak przygotowana osoba będzie prawdziwym skarbem dla wspólnoty. Miała być przykładem nowoczesności, intelektualnej odwagi i wysokich standardów. Kimś, kto pokaże, że wiedza może iść w parze z kulturą, a ambicja z odpowiedzialnością. Początkowo nawet wyglądało na to, że wszyscy dokonali właściwego wyboru. Z czasem jednak zaczęły wychodzić na jaw pewne drobiazgi.

Madame Ambicja bardzo lubiła być w centrum wydarzeń. Nie przeszkadzało jej, jeśli wydarzenia trzeba było nieco dopasować do jej potrzeb. Najważniejsze, żeby było ją widać, słychać i żeby odpowiednio długo pozostawała w kadrze. Odkryła też potęgę nowoczesnych mediów. Kamera stała się jej najlepszą przyjaciółką, a publiczność wdzięcznym odbiorcą kolejnych przedstawień. Wszystko można było obrócić w żart, każde wystąpienie uatrakcyjnić, a każdą sytuację wykorzystać do budowania własnego wizerunku. Problem polegał na tym, że nie wszyscy mieli ochotę uczestniczyć w tym spektaklu.

Niektórzy przychodzili do pracy, żeby po prostu wykonywać swoje obowiązki. Mieli swoje zadania, odpowiedzialność i zwyczajną ludzką godność. Nie marzyli o karierze aktorskiej ani o występowaniu w cudzych przedstawieniach. Madame Ambicja nie zawsze potrafiła jednak dostrzec tę subtelną różnicę.

W jej świecie inni ludzie byli często elementami scenografii. Jedni mieli klaskać, inni uśmiechać się w odpowiednim momencie, jeszcze inni cierpliwie znosić dowcipy, których sami niekoniecznie uznaliby za zabawne. Wszystko oczywiście w imię dobrej atmosfery! Bo przecież dama miała poczucie humoru. Ogromne. Szczególnie wtedy, kiedy żart dotyczył kogoś innego.

Z czasem pojawiła się jeszcze jedna interesująca cecha. Madame Ambicja zaczęła traktować własne przekonanie o wyjątkowości jako wystarczający dowód własnej racji. Nie potrzebowała już specjalnie słuchać. Wystarczyło, że mówiła. Nie musiała pytać. Wystarczyło, że wyjaśniała. Nie musiała szukać argumentów. Miała przecież autorytet, a przynajmniej była głęboko przekonana, że go posiada. I tu dochodzimy do najciekawszej części tej historii.

Otóż w pewnym momencie mieszkańcy owego niewielkiego państwa zaczęli zauważać, że pomiędzy imponującym wykształceniem damy a jej codziennym zachowaniem istnieje dość niepokojąca przepaść. Zaczęli zadawać sobie pytanie, czy rzeczywiście tak wygląda nowoczesne przywództwo.

Czy naprawdę człowiek z imponującym dorobkiem musi dodatkowo udowadniać swoją wielkość kosztem innych?

Czy zarządzanie polega na tym, że jedni mają prawo do nieustannego występowania, a drudzy obowiązek cierpliwego uczestniczenia w przedstawieniu?

Czy publiczna funkcja jest po to, żeby rozwijać wspólnotę, czy może po to, żeby rozwijać własne ego?

I czy tytuły rzeczywiście powinny być traktowane jako gwarancja mądrości? Odpowiedź na ostatnie pytanie jest chyba najprostsza.

Nie.

Wykształcenie daje wiedzę. Nie gwarantuje rozsądku. Tytuł potwierdza osiągnięcia w określonej dziedzinie. Nie stanowi certyfikatu przyzwoitości. Stanowisko daje określone kompetencje. Nie daje prawa do traktowania innych z góry.

Można znać historię demokracji, a nie rozumieć jej ducha. Można mówić o społeczeństwie, a nie dostrzegać człowieka stojącego obok. Można mówić o nowoczesnym zarządzaniu, a zapominać, że żadna instytucja nie jest prywatnym folwarkiem jej aktualnych gospodarzy.

Bo mądrość czasami nosi zwykłe ubranie, przychodzi rano do pracy, wykonuje swoje obowiązki i po prostu nie upokarza innych.

Madame Ambicja prawdopodobnie nigdy tego nie zrozumiała. Wciąż uważała, że największym problemem świata jest niedostateczne docenianie jej talentów. A świat tymczasem miał zupełnie inne zmartwienia.

Morał?

Nie mylmy wiedzy z mądrością, stanowiska z autorytetem, a popularności z szacunkiem.

Nie każdy, kto potrafi mówić o wielkich sprawach, potrafi również zachować się w małych.

I nie każdy, kto bardzo chce być kimś wielkim, rozumie, na czym polega wielkość.

Bo prawdziwa klasa zaczyna się tam, gdzie kończy się potrzeba poniżania innych. A prawdziwy autorytet nie potrzebuje statystów. Nawet w najpiękniejszym teatrze świata nie da się bez końca udawać, że przedstawienie jest rzeczywistością.

„Możesz zapłacić za dobrą szkołę, ale klasy nie kupisz”.

/Urzędniczo-Samorządowe Pogaduchy/