Tworzył do ostatnich chwil, inspirował innych i z pasją rozwijał się w wielu artystycznych dziedzinach. Prof. Andrzej Marian Bartczak, wybitny twórca i pedagog związany ze Świdnicą, pozostawił po sobie nie tylko bogaty dorobek, ale także grono przyjaciół. Pamięć o nim połączyła artystów grupy BART, którzy w piątkowy wieczór zainaugurowali wyjątkową wystawę w Galerii Fotografii. Ekspozycja ukazuje różnorodne oblicza sztuki – od malarstwa i grafiki po plakat i fotografię.
– Profesor był człowiekiem dobrym, życzliwym, otwartym na ludzi i wszelkie dziedziny sztuki. Rozumiał artystów, kochał ich prace i potrafił dostrzec twórczość innych. Sam był niezwykle pracowity. Zajmował się grafiką, ceramiką, formami przestrzennymi, malarstwem i książką artystyczną. Interesował się również poezją, którą sam tworzył, oraz fotografią – wspominał Andrzej Protasiuk, świdnicki fotograf i inicjator grupy BART.
Profesor, który zostawił ślad w Świdnicy
Prof. Andrzej Marian Bartczak (1945–2025) przez większość życia zawodowego związany był z Łodzią i tamtejszą Akademią Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego. Był cenionym artystą i pedagogiem. Tworzył w wielu dziedzinach – od grafiki i malarstwa po ceramikę, książkę artystyczną i poezję. W 2015 roku otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Ważne miejsce w jego życiu zajmowała także Świdnica. Wielokrotnie odwiedzał miasto, prezentował tu swoje prace i nawiązał bliskie relacje z lokalnym środowiskiem artystycznym. W 2013 roku przekazał Miejskiej Bibliotece Publicznej ceramiczne kafle, które do dziś zdobią jej wnętrza. Swoją pierwszą wystawę zaprezentował tam w 2009 roku.
W czerwcu 2025 roku biblioteka uhonorowała artystę, nadając jego imię galerii wystawienniczej. W obecności rodziny profesora odsłonięto również tablicę pamiątkową.
– Profesor miał w bibliotece kilka wystaw i bardzo mocno związał się ze Świdnicą. Mieliśmy jeszcze wiele wspólnych planów. Ostatni raz spotkaliśmy się tuż przed jego śmiercią w Ząbkowicach Śląskich. Rozmawialiśmy o tym, co jeszcze możemy zrobić, ale niestety nie zdążyliśmy zrealizować tych zamierzeń – opowiadał Protasiuk.
Z potrzeby podtrzymania pamięci o profesorze Andrzej Protasiuk powołał grupę twórczą BART, zapraszając do niej artystów, których łączyły z Bartczakiem relacje i wspólne doświadczenia.
Sześciu twórców i różne spojrzenia na sztukę
Na wystawie swoje prace prezentuje sześciu artystów. Piotr Dębiński pokazuje malarstwo, Michał Kacperczyk plakaty, a Adam Olejniczak grafikę. Fotografię reprezentują Andrzej Protasiuk, Piotr Tomczyk i Jacek Ślusarczyk, który z powodu problemów zdrowotnych nie mógł przybyć na wernisaż. Reprezentowała go żona Urszula.
Każdy z artystów sam wybrał maksymalnie cztery prace. Nie chodziło o naśladowanie stylu profesora, lecz o indywidualne odniesienie do jego twórczości i osobowości. Inspiracją były zarówno konkretne dzieła, jak i poezja, wyobraźnia czy sposób myślenia Bartczaka o sztuce.
– Profesor był artystą niezwykle wszechstronnym. W różnych okresach życia posługiwał się wieloma technikami i podejmował odmienne poszukiwania. Dlatego każdy z nas sam zdecydował, co chce pokazać i jak nawiązać do jego dorobku – wyjaśniał Andrzej Protasiuk.
O znaczeniu wystawy mówił również dr hab. Adam Olejniczak. Podkreślał, że twórczość profesora i jego podejście do sztuki wciąż inspirują kolejne osoby.
– Możemy odwdzięczyć się profesorowi za to, co nam przekazał, przede wszystkim własną twórczością. To właśnie poprzez nią wyrażamy pamięć i wdzięczność – zaznaczył.
Muzyczne dopełnienie wernisażu
Na różnorodność prezentowanych dziedzin zwróciła uwagę dyrektor Świdnickiego Ośrodka Kultury Bożena Kuźma.
– Pięknie jest, kiedy w jednym miejscu spotykają się różne dziedziny sztuki: muzyka, plastyka, grafika, fotografia i malarstwo. Wzajemnie się uzupełniają, tworząc pełniejszą artystyczną całość – mówiła.
Wernisażowi towarzyszyła muzyka. Marcin Sierakowski zaprezentował własne kompozycje gitarowe, a na zakończenie Gminny Chór św. Jerzego z Ząbkowic Śląskich zaśpiewał „Sto lat” w języku starosłowiańskim.
Wystawę grupy BART można oglądać w Galerii Fotografii w Świdnicy do 30 listopada. Wstęp jest wolny. W styczniu 2027 roku ekspozycja ma zostać pokazana także w Łodzi, gdzie prof. Bartczak tworzył i kształcił kolejne pokolenia artystów.
/Tekst: AN/
/Zdjęcia: JD, AN/
