We wrocławskim Pawilonie Czterech Kopuł oficjalnie otwarto ekspozycję „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”. Wydarzenie nawiązuje do historycznej prezentacji gotyku sprzed stu lat. Wśród około 150 bezcennych dzieł sztuki centralne miejsce zajmują zabytki z naszego regionu – w tym monumentalny XV-wieczny ołtarz z Katedry Świdnickiej, uznany za najcenniejszy obiekt całej wrocławskiej ekspozycji.
Wystawa nawiązuje bezpośrednio do wielkiej ekspozycji „Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters” (Śląskie malarstwo i rzeźba doby średniowiecza), która rozpoczęła się dokładnie wiek temu – 1 sierpnia 1926 roku – w tym samym budynku. Jak w swojej relacji podkreśla Lucyna Szpilakowska z Fundacji św. Ignacego Loyoli, po stu latach do wrocławskiego pawilonu powróciły najważniejsze skarby śląskiej sztuki.
– W tym roku do wrocławskiego Pawilonu Czterech Kopuł powróciły najcenniejsze i najstarsze zabytki sztuki śląskiej, wśród których znalazły się dwa dzieła dobrze nam znane: gotycka rzeźba śmiałowickiej Madonny na masce lunarnej z roku 1400 oraz nieco młodszy, lecz znacznie okazalszy, ołtarz Zaśnięcia NMP ze świdnickiej Katedry, pochodzący z roku 1492 – pisze Lucyna Szpilakowska.
Gospodarze parafii wśród zaproszonych gości
Na uroczystym otwarciu ekspozycji, której kuratorką jest dr Agata Stasińska, obecni byli duchowni sprawujący na co dzień pieczę nad tymi bezcennymi dziełami sztuki sakralnej. W gronie zaproszonych gości znaleźli się m.in. ks. Marcin Gęsikowski, proboszcz świdnickiej Katedry, z której pochodzi XV-wieczny pentaptyk, oraz ks. Julian Nastałek, proboszcz kościoła w Śmiałowicach.
Organizatorzy wydarzenia postawili sobie za cel zgromadzenie tych samych obiektów, które podziwiano w 1926 roku. Choć ze względu na burzliwe dzieje i zniszczenia wojenne zaprezentowano o połowę mniej eksponatów niż wiek temu, to w przypadku obiektów ze Świdnicy i Śmiałowic czas zadziałał na ich korzyść.
Burzliwe dzieje i odzyskany blask
Świdnicki ołtarz szafiasty przedstawiający Zaśnięcie NMP zachwyca dziś pełnią formy dzięki kompleksowej konserwacji przeprowadzonej przed ćwierćwieczem. O kulisach demontażu tego monumentalnego dzieła i jego historycznym opuszczeniu świdnickiej świątyni informowaliśmy już na naszych łamach w artykule: „Unikalne arcydzieło opuściło świdnicką katedrę. Po 100 latach średniowieczny ołtarz znów zachwyci we Wrocławiu”.
Niezwykle ciekawą historię ma również drugi z naszych lokalnych akcentów – gotycka figura ze Śmiałowic. Figura Pięknej Madonny dopiero niedawno odzyskała swój oryginalny wygląd, utracony 350 lat temu za sprawą jezuitów, którzy gotyckiej figurze nadali barokową kolorystykę. – Tak odmieniona prezentowała się również na słynnej wystawie sztuki w 1926 roku. Dopiero konserwacja przeprowadzona trzy lata temu ukazała jej gotyckie piękno – zwraca uwagę Lucyna Szpilakowska.
Niezwykła oprawa świdnickiego pentaptyku
Oba dzieła znalazły się w towarzystwie około 150 innych rzeźb, obrazów i nastaw ołtarzowych wypożyczonych z muzeów oraz kościołów z całego regionu. Pokazanie świdnickiego ołtarza szafiastego w przestrzeni muzealnej stwarza dla zwiedzających zupełnie nową jakość odbioru.
Warto wybrać się do Pawilonu Czterech Kopuł, żeby móc podziwiać świdnicki pentaptyk w zupełnie innej odsłonie – pełniejszej i doskonalszej od skromnej ekspozycji na Chórze Mieszczańskim. Niezwykłe piękno monumentalnego ołtarza podkreślają, towarzyszące jego prezentacji, muzyka i światło i trzeba przyznać, że w takiej oprawie to średniowieczne dzieło przedstawia się doskonale – podsumowuje autorka relacji.
Wystawę „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej” w Pawilonie Czterech Kopuł we Wrocławiu będzie można oglądać do końca tego roku.
/opr. red./
Zdjęcia Lucyna Szpilakowska oraz Piotr Gierlasiński
