To wydarzenie z pewnością zapisze się na kartach historii Świdnicy. Parafia Ewangelicko-Augsburska Świętej Trójcy w Świdnicy zaprasza na uroczyste obchody 25-lecia wpisania Kościoła Pokoju na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wyjątkowemu jubileuszowi towarzyszyć będzie dwudniowy program pełen refleksji nad dziedzictwem, a wielkim finałem obchodów stanie się koncert światowej sławy pianisty, Rafała Blechacza.
Naukowo i strategicznie o dziedzictwie
Świętowanie rozpocznie się w czwartek, 17 września 2026 roku. W unikalnych wnętrzach drewnianej świątyni zorganizowana zostanie ogólnopolska konferencja naukowa zatytułowana „Trwałość i misja: 25 lat Kościoła Pokoju na Liście UNESCO w perspektywie programu FEnIKS”.
Wydarzenie zgromadzi wybitnych ekspertów, konserwatorów zabytków, przedstawicieli władz samorządowych oraz instytucji kultury.
Wśród prelegentów i panelistów znajdą się m.in. prof. dr hab. Jacek Purchla (wiceprezydent Europa Nostra), prof. dr hab. inż. Bogusław Szmygin (prezes PKN ICOMOS), dr Ryszard Wójtowicz (główny konserwator Kościoła Pokoju) oraz reprezentanci Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dyskutować będą nie tylko o dwudziestopięcioletniej historii obecności obiektu na liście UNESCO, ale również o wyzwaniach związanych ze współczesną ochroną zabytków drewnianych oraz świdnickim modelu opieki nad unikatowym dziedzictwem.
Muzyczna uczta z udziałem Rafała Blechacza
Prawdziwym zwieńczeniem jubileuszowych obchodów będzie wydarzenie zaplanowane na piątek, 18 września. Do Świdnicy powróci uwielbiany przez publiczność wirtuoz fortepianu Rafał Blechacz. Zwycięzca XV Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina wystąpi w Kościele Pokoju wraz z Orkiestrą Filharmonii Poznańskiej i zaprezentuje koncert zatytułowany „Arcydzieła Mistrzów.”.
To niezwykła okazja, by posłuchać artysty tej rangi w wyjątkowej akustyce świdnickiej świątyni. Warto przypomnieć, że genialny pianista gościł również na poprzednim jubileuszu – uświetnił swoim koncertem obchody 20-lecia wpisu Kościoła Pokoju na Listę UNESCO w 2021 roku, zachwycając wówczas zgromadzoną publicznością mistrzowskim wykonaniem utworów Mozarta i Francka.
Droga na prestiżową listę UNESCO
Decyzja o wpisaniu ewangelickich Kościołów Pokoju w Świdnicy i Jaworze na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO zapadła w grudniu 2001 roku podczas 25. sesji Komitetu Dziedzictwa Światowego w Helsinkach. Doceniono wówczas ich wyjątkową wartość uniwersalną – fakt, że stanowią one niespotykane świadectwo minionej epoki, wybitne osiągnięcie architektury szachulcowej oraz symbol religijnej tolerancji i pojednania.
Wpis był efektem wieloletnich starań, ogromnej determinacji gospodarzy obiektu oraz poparcia międzynarodowego środowiska konserwatorów i historyków sztuki. Dołączenie do tak wąskiego i elitarnego grona najcenniejszych zabytków ludzkości otworzyło nowy rozdział w historii Kościoła Pokoju, ułatwiając pozyskiwanie funduszy na kompleksowe i żmudne prace renowacyjne, które trwają do dziś.
Świątynia, która powstała wbrew przeszkodom
Historia samego Kościoła Pokoju sięga połowy XVII wieku i wiąże się z zakończeniem wojny trzydziestoletniej. Na mocy postanowień pokoju westfalskiego z 1648 roku, katolicki cesarz Ferdynand III Habsburg zezwolił luteranom na Śląsku na wybudowanie trzech świątyń – w Świdnicy, Jaworze i Głogowie. Zgoda obwarowana była jednak upokarzającymi i niezwykle rygorystycznymi warunkami: kościół musiał powstać poza murami miasta, wyłącznie z nietrwałych materiałów (drewna, słomy, gliny i piasku), bez użycia cegieł czy gwoździ, nie mógł posiadać wieży ani dzwonnicy, a czas jego budowy nie mógł przekroczyć jednego roku.
Mimo tych ograniczeń, wzniesiona według projektu wrocławskiego architekta Albrechta von Säbischa budowla przetrwała stulecia. Dziś Kościół Pokoju pod wezwaniem Świętej Trójcy jest największym drewnianym kościołem o konstrukcji szachulcowej w Europie. Jego barokowe wnętrze, mogące pomieścić ponad 7 tysięcy osób, zachwyca bogactwem zdobień, wielopiętrowymi emporami pokrytymi scenami biblijnymi i tarczami cechowymi, misternie rzeźbionym ołtarzem oraz zabytkowymi organami. Świdnicka perła architektury jest nie tylko żywą parafią, ale też miejscem spotkań kultury i wielkiej historii.
Program obchodów jubileuszowych
17 września 2026 r. (czwartek) – Kościół Pokoju
Konferencja: „Trwałość i misja: 25 lat Kościoła Pokoju na Liście UNESCO w perspektywie programu FEnIKS”
10:00 – 10:30 | Rejestracja gości i powitalny serwis kawowy
10:30 – 11:10 | Otwarcie konferencji i wystąpienia inauguracyjne
SESJA I: Retrospekcja i prestiż – 25 lat na liście światowego dziedzictwa UNESCO
11:10 – 11:30 | Wykład inauguracyjny: „Kościół Pokoju jako fenomen europejskiego dziedzictwa kulturowego – 25 lat na liście światowego dziedzictwa UNESCO” – prof. dr hab. Jacek Purchla (Wiceprezydent Europa Nostra)
11:30 – 11:50 | Wykład: „Konserwacja drewna w służbie wieczności – od wpisu UNESCO do funduszy FEnIKS” – dr Ryszard Wójtowicz (główny konserwator Kościoła Pokoju w Świdnicy)
11:55 – 12:45 | Panel dyskusyjny: „Dobro światowego dziedzictwa UNESCO jako marka i odpowiedzialność – doświadczenia i wnioski świdnickiego modelu opieki i ochrony” (Moderator: prof. dr hab. inż. Bogusław Szmygin – Prezes PKN ICOMOS; Paneliści: Michał Krasucki – Narodowy Instytut Dziedzictwa, Daniel Gibski – Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Beata Moskal-Słaniewska – Prezydent Miasta Świdnicy, ks. Paweł Meler – proboszcz Kościoła Pokoju w Świdnicy)
12:45 – 13:45 | Lunch i prezentacje kuluarowe
SESJA II: Strategia, konserwacja i inkluzywność – program FEnIKS jako fundament przyszłości
13:45 – 14:05 | Wykład: „Program FEnIKS w strategii państwa – wyzwania nowoczesnej ochrony zabytków” – Monika Smoleń-Bromska (Dyrektorka Departamentu Funduszy i Spraw Europejskich Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego)
14:05 – 14:25 | Wykład: „Ewolucja wartości i znaczenia Kościołów Pokoju w Jaworze i Świdnicy – od uznania za zabytek do wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO” – dr hab. Ulrich Schaaf (prof. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu)
14:25 – 15:00 | Podsumowanie sesji i prezentacja „Deklaracji Świdnickiej” – prof. dr hab. inż. Bogusław Szmygin
15:00 – 15:15 | Prezentacja brzmienia organów Kościoła Pokoju w Świdnicy jako elementu dziedzictwa niematerialnego
15:20 | Oficjalne zamknięcie konferencji
15:20 – 16:20 | Spacer kuratorski – praktyczna prezentacja efektów realizacji programu FEnIKS w przestrzeni architektonicznej Kościoła Pokoju (prowadzenie: dr Ryszard Wójtowicz)
Strefa kuluarowa (Hala Chrztów, 10:00–16:00) – punkt multimedialny FEnIKS prezentujący cyfrowy ekosystem Kościoła Pokoju jako nowoczesne narzędzie popularyzacji obiektu (prowadzenie: Karolina Wójtowicz)
18 września 2026 r. (piątek) 19:00 – 20.30 – Kościół Pokoju
Muzyczny Finał Jubileuszu
Koncert nadzwyczajny z okazji 25-lecia wpisu Kościoła Pokoju na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO – wystąpi Rafał Blechacz wraz z Orkiestrą Filharmonii Poznańskiej. /będą obowiązywały bezpłatne wejściówki, wkrótce więcej informacji o ich dystrybucji/
Patronat medialny nad jubileuszem objął portal Swidnica24.pl.
/zebrała Agnieszka Szymkiewicz; źródło: Kościół Pokoju, portal Swidnica24.pl/
