W poniedziałek, 20 kwietnia 2026 roku, sędziowie w całej Polsce wezmą udział w opiniowaniu kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa. To finał tzw. „Planu B” rządu, który mimo zablokowania ustawy przez prezydenta i ostatnich orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, stara się przywrócić sędziowski wpływ na wybór składu Rady. Głosować będą również sędziowie Sądu Okręgowego w Świdnicy.
Proces ten odbywa się w warunkach głębokiego sporu o praworządność. Zaledwie cztery dni temu, 16 kwietnia, Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy dotyczące procedury opiniowania kandydatów za niekonstytucyjne. Orzeczenie to jest postrzegane jako próba zablokowania zmian kadrowych w KRS przed upływem kadencji prezydenta.
Architekt systemu sędzią we własnej sprawie
Fundamenty dzisiejszego konfliktu zostały położone w 2017 roku, a ich głównym architektem był Stanisław Piotrowicz – wówczas poseł PiS i szef sejmowej komisji sprawiedliwości. To on był twarzą i sprawozdawcą ustaw, które przeniosły prawo wyboru sędziów do KRS z rąk samych sędziów w ręce polityków.
Krytycy wskazują na ogromny paradoks: człowiek, który osiem lat temu przeprowadzał te zmiany przez Sejm, dziś jako sędzia Trybunału Konstytucyjnego przewodniczy składom orzekającym o ich legalności i blokuje próby ich odkręcenia. Ta „podwójna rola” Piotrowicza jest jednym z najmocniejszych argumentów rządu za kwestionowaniem bezstronności TK, który de facto ocenił własne dzieło legislacyjne swojego sędziego.
Bitwa na głosy i listy
Na oficjalnej liście, którą jutro pod lupę wezmą zgromadzenia sędziowskie, znajduje się 60 nazwisk. Ministerstwo Sprawiedliwości, którym kieruje obecnie Waldemar Żurek, stoi na stanowisku, że jutrzejsze głosowania są legalnym sposobem wyłonienia reprezentacji, którą następnie zaakceptuje Sejm.
Głosowania odbędą się w sądach apelacyjnych i okręgowych w całym kraju, w tym również w Sądzie Okręgowym w Świdnicy. Lokalny kontekst tych wyborów budzi emocje ze względu na obecność na liście sędzi Kamili Borszowskiej-Moszowskiej.
Kandydatka ze Świdnicy kontra „szopka”
Sędzia Borszowska-Moszowska jest uznawana za jedną z wyrazistych twarzy środowiska sędziowskiego blisko związanego z prawicą. W swoich publicznych wypowiedziach (m.in. dla Radia Wnet czy portalu wPolityce.pl) nie szczędzi ostrych słów obecnej władzy, nazywając jutrzejsze głosowania „manipulacją i zbędną szopką”. Jej związki z prawicową wizją sądownictwa są widoczne w kwestionowaniu legalności działań ministra Żurka oraz w bronieniu statusu sędziów powołanych przy udziale tzw. neo-KRS, do których sama się zalicza. Jej start w wyborach, przy jednoczesnym ich krytykowaniu, jest przez komentatorów oceniany jako próba rzucenia wyzwania reformom z wewnątrz systemu.
Mimo wszystko jest szansa na zakończenie sporów?
Prezes świdnickiego Sądu Okręgowego w Świdnicy Jacek Szerer o planowanym głosowaniu informował 16 kwietnia podczas spotkania z dziennikarzami zanim jeszcze doszło do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Mówił wówczas: „Mamy nadzieję, że nowy KRS zakończy to niepotrzebne polaryzowanie środowiska, która w naszym sądzie de facto nie istnieje.”. Dodał, że od 2018 roku było zaledwie 8 wniosków o wyłączenie z orzekania tzw. neo-sędziów, ale żaden nie został uwzględniony.
Poniedziałkowe głosowanie będzie tajne i bezpośrednie. Każdy sędzia otrzyma kartkę z nazwiskami kandydatów do KRS i będzie mógł wskazać do 15 kandydatów.
„Z nieoficjalnych rozmów z sędziami wynika jednak, że mało który z nich spodziewa się, iż frekwencja w prawyborach przekroczy 50 proc. Pojawiają się za to obawy, także wśród członków największych stowarzyszeń, że w poniedziałkowym opiniowaniu udział weźmie jedynie 15-20 proc. sędziów.” – wskazuje Rzeczpospolita. Dla części sędziów powodem odmowy udziału w głosowaniu jest orzeczenie TK, dla innych brak jest umocowania prawnego samego głosowania, dla kolejnych – wadliwość samej ustawy, która doprowadziła do upolitycznienia KRS.
/opr. asz/
