Jak usprawnić ruch w sąsiedztwie przejazdów kolejowych w centrum Świdnicy? W celu rozwiązania problemu tworzących się korków proponowano m.in. budowę tuneli pod torami lub schowanie linii kolejowej poniżej poziomu gruntu. Sugerowano zarazem, aby pieniądze na ten cel pozyskać z krajowego programu przebudowy skrzyżowań drogowo-kolejowych. Czy władze miasta zdecydują się na taki krok? Głos w tej sprawie zabrała prezydent Świdnicy.
Problem korkowania się ulic krzyżujących się z liniami kolejowymi poruszany był przez świdnickich samorządowców wielokrotnie. Na temat komunikacyjnych bolączek miasta rozmawiano m.in. z dyrektorem wałbrzyskiego Zakładu Linii Kolejowych spółki PKP PLK, który w sierpniu 2025 roku uczestniczył w sesji Rady Miejskiej. Z jego strony padła propozycja, aby spróbować sięgnąć po środki z programu przebudowy przejazdów kolejowo-drogowych na skrzyżowania dwupoziomowe. – Dla Świdnicy jest to szansa zmiany sieci drogowej w centrum miasta i próby przeniesienia kolei na wyższy poziom bądź przeprowadzenia drogi poniżej poziomu linii kolejowej – wskazywał dyrektor Rafał Wiernicki.
Nabór o dofinansowanie z krajowego programu kończy się w lutym bieżącego roku. Czy Świdnica powalczy o finansowe wsparcie na przebudowę przejazdów kolejowych? W tej sprawie z pytaniem do władz miasta wystąpiła radna Sylwia Osojca-Kozłowska, a do jej zapytania odniosła się prezydent Beata Moskal-Słaniewska. – Sieć kolejowa w Świdnicy przebiega przez środek miasta, co sprawia problemy. Zamykanie rogatek powoduje korki przede wszystkim w szczycie komunikacyjnym. Niedogodności związane z częstym zamykaniem przejazdów kolejowych pojawiają się przede wszystkim na ul. Wałbrzyskiej i Komunardów. Okazją do likwidacji wszystkich problemów z przebiegiem linii kolejowej przez środek miasta był plan budowy „szprychy” nr 9 z Centralnego Portu Komunikacyjnego przez Świdnicę – przywołuje prezydent w odpowiedzi udzielonej radnej.
Przypomnijmy, w 2022 roku w ramach prac nad studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowym projektanci przedstawili trzy warianty przebiegu linii kolejowej dużych prędkości przez Świdnicę. Pierwszy wariant zakładał, że w rejonie świdnickiego śródmieścia linia kolejowa zostałaby poprowadzona poniżej poziomu terenu, a tym samym w miejscu przejazdów kolejowych na ulicach Komunardów oraz Wałbrzyskiej ruch samochodowy odbywałby się po wiaduktach nad zagłębionymi torami. Rozwiązanie to zakładało również budowę stacji podziemnej pod istniejącym centrum przesiadkowym. W wariancie drugim linia kolejowa pozostałaby na obecnym poziomie, a ruch samochodowy w miejscu istniejących przejazdów zostałby poprowadzony pod torami. Wariant trzeci zakładał zaś budowę estakady kolejowej powyżej poziomu terenu. Realizacja każdego z wariantów wiązałaby się z koniecznością wyburzenia szeregu budynków na terenie Świdnicy, stąd propozycje projektantów spotkały się z głośnymi protestami mieszkańców.
– Przygotowana dokumentacja wskazywała jednoznacznie, że najlepszym rozwiązaniem jest budowa linii kolejowej w wariancie podziemnym i pozostawienie ruchu samochodowego w poziomie terenu. Obecnie plany budowy CPK przez Świdnicę są wstrzymane, ale możliwe, że w przyszłości zostanie przywrócony pomysł szybkiego połączenia Wrocławia i Pragi. W związku z tym należałoby przyjąć takie rozwiązania, które nie będą kolidować z założeniami dotyczącymi Portu Polska. Biorąc to pod uwagę jedynym rozwiązaniem jest budowa wiaduktów drogowych ponad linią kolejową. Rozwiązania te nie są jednak korzystne dla mieszkańców ulic Komunardów i Wałbrzyskiej – wskazuje Moskal-Słaniewska.
Czy rozwiązaniem byłoby w tej sytuacji sięgnięcie po środki z krajowego programu przebudowy przejazdów kolejowych? – Po analizie regulaminu tego programu doszliśmy do następujących wniosków. PKP PLK współfinansuje wyłącznie budowę obiektu w obrębie nad/pod torami linii kolejowej oraz likwidację przejazdów. Wnioskodawca ma obowiązek finansowania zadania w pozostałym zakresie, w tym układu drogowego i włączenia nowo wybudowanego obiektu w lokalny układ komunikacyjny. Obrazowo przedstawię to na przykładzie budowy dwupoziomowego skrzyżowania na ul. Komunardów. Aby wybudować takie skrzyżowanie konieczna byłaby przebudowa układu drogowego na odcinku od ul. Ofiar Oświęcimskich do ul. Muzealnej, tj. odcinka ok. 300 metrowego. PKP PLK finansuje tylko to, co jest nad i pod torami, czyli odcinek ok. 12 mb. Pozostała część finansowana jest przez wnioskodawcę – wyjaśnia prezydent Świdnicy,
– Należy również zaznaczyć, że nie wszystkie elementy w pasie kolejowym są finansowane przez PKP. W przypadku przeprowadzenia drogi pod linią kolejową, PKP finansuje konstrukcję obiektu inżynieryjnego przenoszącą obciążenia od ruchu kolejowego, nie zaś warstwy nawierzchni czy instalacje prowadzone wzdłuż toru. Ponadto zaznaczyć należy, że partycypacji finansowej spółki nie podlegają konstrukcje umożliwiające zagłębienie drogi poniżej terenu oraz elementy niosące konstrukcję drogi. Dodatkowo informuję, że jeśli wnioskodawca zadeklaruje finansowanie również zakresu PKP PLK, to otrzyma dodatkowe punkty rankingowe – dodaje.
Moskal-Słaniewska zwraca również uwagę na koszt budowy dwupoziomowych skrzyżowań. – Przykładem niech będą zadania zakwalifikowane do programu organizowanego przez PKP. W Poznaniu przebudowana ma być ul. Starołęcka na długości 350 m, powstanie tunel oraz kładka dla pieszych. Koszt zadania to 154 mln, z czego dofinansowanie z PKP PLK to 12 mln. Łódź otrzymała „zielone światło” z Ministerstwa Infrastruktury na realizację dwóch miejskich projektów – budowy tunelu na ul. Hetmańskiej i wiaduktu na ul. Malowniczej. Nowy przejazd na ul. Hetmańskiej poprowadzony zostanie tunelem pod torami. W ramach inwestycji powstanie również przeprawa dla pieszych, rowerzystów oraz nowe przystanki autobusowe. Ten projekt wyceniono na 79 mln zł, a dofinansowanie PKP to 18 mln. Drugi przejazd w postaci wiaduktu powstanie w ciągu ul. Malowniczej. Koszt jego budowy to 52 mln zł z czego 11 mln pochodzić będzie z dofinansowania Ministerstwa Infrastruktury. W Gogolinie powstanie wiadukt drogowy, nowy odcinek drogi o długości ok. 1 km. Całkowite koszty tej inwestycji oszacowano na ponad 121 milionów złotych, a dofinansowanie do zakresu robót kolejowych ma wynieść 32 miliony złotych – wylicza prezydent Świdnicy.
– Jak widać na przykładzie powyższych trzech zadań dofinansowanie do inwestycji nie przekracza 30%, a w przypadku Poznania to zaledwie 8%. Średni koszt przebudowy to zatem około 100 mln zł. Mniejsze zadania, takie jak na ul. Komunardów, mogłyby zamknąć się w kwocie kilkudziesięciu milionów. Biorąc jednak pod uwagę niewielki stopień dofinansowania, po stronie Gminy Miasto Świdnica nadal były to wydatek obciążający mocno budżet – podkreśla Moskal-Słaniewska.
– Mając na uwadze powyższe Gmina Miasto Świdnica nie złożyła wniosku o dofinansowanie przebudowy skrzyżowań. Zakres prac niezbędnych do wykonania bezkolizyjnych skrzyżowań dróg z koleją przekracza możliwości finansowe miasta, mimo perspektywy dofinansowania przebudowy urządzeń kolejowych. Jedynie realizacja dużych infrastrukturalnych programów rządowych, takich jak budowa komponentu klejowego w ramach budowy Portu Polska, może spowodować, że uda się zrealizować założenia – konkluduje prezydent Świdnicy.
/mn/
