TEGO NIE PRZECZYTASZ W „MEDIACH” SAMORZĄDOWYCH
Oświadczenie Wydawców Prasy w sprawie rządowego projektu nowelizacji Ustawy o radiofonii i telewizji
Z wielkim zdziwieniem przyjęliśmy opublikowany w dniu 8 grudnia 2025 roku (datowany na 5 grudnia) projekt ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz niektórych innych ustaw.
Z nieznanych nam powodów i bez uzasadnienia z projektu wykreślono przepisy ograniczające wydawanie prasy samorządowej, która – jak wyraźnie wykazano w trakcie konsultacji kolejnych wersji nowelizacji ustawy – nie jest prasą, a najczęściej jedynie tubą propagandową lokalnych włodarzy. Niezależna, profesjonalna prasa lokalna nie ma żadnych szans rywalizować z tytułami finansowanymi z nielimitowanych środków publicznych, przejmującymi dodatkowo także reklamy. Nagłe wykreślenie przepisów, które – wzorem wielu państw członkowskich UE, w których wydawanie prasy przez samorządy jest zakazane – miały naprawić istniejącą w Polsce patologiczną sytuację, budzi nasz stanowczy sprzeciw.
Taka zmiana Projektu tym bardziej budzi nasze oburzenie, że dokonuje się jej w czasach powszechnie szerzonej, niejednokrotnie sterowanej z zagranicy, dezinformacji, mającej destabilizować ład społeczny i wprowadzać opinię publiczną w błąd, co bezpośrednio zagraża bezpieczeństwu kraju i jego obywateli. Przecież oczywistym jest, iż jedyną skuteczną formą walki z manipulacją informacyjną, jest rozpowszechnianie wiarygodnych, sprawdzonych materiałów prasowych, których rzetelność jest nie tylko nakazana ustawą Prawo prasowe, ale wynika także ze szczególnej, opartej na zaufaniu relacji pomiędzy dziennikarzami i czytelnikami.
Wycofanie się ze wsparcia dla niezależnej prasy lokalnej świadczy, niestety, o braku zrozumienia w tej sprawie. Z przykrością należy stwierdzić, iż to działanie wobec prasy nie jest odosobnione, bowiem żadne mechanizmy wzmacniające profesjonalną, niezależną prasę, od lat postulowane przez środowisko dziennikarzy i wydawców oraz rzeszę pracowników z nimi powiązanych – grafików, poligrafów, drukarzy, kolporterów i sprzedawców – nie zostały przez rząd wprowadzone. Nie ma wsparcia dla kolportażu i zakupu prenumeraty. Nie ma, obiecywanej wielokrotnie, zerowej stawki podatku VAT dla prasy. Nadal, z równie niewiadomych powodów, nie ma aktualizacji rozporządzenia o czystych nośnikach i urządzeniach, służących do kopiowania utworów na własny użytek. Nie ma jakiegokolwiek wsparcia rodzimych twórców wobec eksploatacji utworów przez ogromne koncerny technologiczne. Władze innych państw członkowskich UE wykazują się w tej sprawie większą dbałością o twórców i producentów rzetelnych treści.
Tym razem miało być inaczej – MKiDN przygotowało przepisy, które – w sposób zrównoważony – umożliwiałyby samorządom przekazywanie obywatelom niezbędnych informacji za pomocą biuletynów informacyjnych. Wprowadzenie takiego rozwiązania wynika z Europejskiego aktu o wolności mediów, który ma być transponowany do polskiego porządku prawnego za pomocą przedmiotowej nowelizacji. Z ubolewaniem stwierdzamy, że owa transpozycja – w przypadku uchwalenia projektu w wersji z 5 grudnia – będzie wadliwa.
Z tych powodów apelujemy do rządzących o zmianę projektu i wprowadzenie zapowiadanych wcześniej rozsądnych zapisów wyznaczających ramy wydawania przez samorządy biuletynów informacyjnych i zapobieżenie upadkowi prasy lokalnej. Jest jeszcze czas na wprowadzenie zrównoważonych, zgodnych z europejskimi regulacjami rozwiązań, które zapowiadano jeszcze kilka dni temu – w interesie demokracji i bezpieczeństwa informacyjnego Polski.
Marek Frąckowiak, prezes Izby Wydawców Prasy
Andrzej Andrysiak, prezes Stowarzyszenia Gazet Lokalnych
Mateusz Orzechowski, wiceprezes Stowarzyszenia Mediów Lokalnych
8 grudnia 2025 roku
