Reprezentanci związków kombatanckich i żołnierskich, poseł na Sejm RP oraz samorządowcy, harcerze i uczniowie, przedstawiciele służb mundurowych oraz duchowieństwa, a także mieszkańcy Świdnicy wzięli udział w obchodach 84. rocznicy zbrodni katyńskiej. – Wszystkim ofiarom tej zbrodni winniśmy nie tylko modlitwę, ale także żywą i ciągle obecną pamięć, bo przecież „umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią się im płaci” – podkreślała dr Teresa Gwara, córka zamordowanego w Charkowie Tadeusza Chołocińskiego.
Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej obchodzony jest 13 kwietnia. Świdnickie uroczystości rocznicowe odbyły się dzień później, 14 kwietnia z inicjatywy Świdnickiego Stowarzyszenia Patriotycznego, świdnickiego oddziału Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Hufca ZHP im. Szarych Szeregów w Świdnicy oraz Młodzieżowego Domu Kultury w Świdnicy. W katedrze odprawiona została msza w intencji ofiar mordu, której przewodniczył biskup Marek Mendyk. Po zakończeniu nabożeństwa uczestnicy przemaszerowali na plac św. Małgorzaty w asyście Kompanii Honorowej Garnizonu Wrocław.
Jak podkreślała uczestnicząca w rocznicowych obchodach Teresa Gwara, córka zamordowanego w Charkowie Tadeusza Chołocińskiego, któremu poświęcony jest dąb pamięci oraz pamiątkowa tablica na placu św. Małgorzaty, sowieckim oprawcom nie udało się wymazać pamięci o pomordowanych. – Ofiary zbrodni katyńskiej przekazały kolejnym pokoleniom ostatnią wolę w najkrótszym na świecie niepisanym testamencie, którym jest tylko jedno słowo: pamiętajcie. Dowodem na to, że nie pozostali anonimowi i że o nich pamiętamy są między innymi setki krzyży katyńskich z imiennymi epitafiami, kaplice katyńskie, a także pomniki ofiar zbrodni rozsiane po Polsce i za granicą – wskazywała prezes stowarzyszenia Dolnośląska Rodzina Katyńska, zwracając również uwagę na rolę historycznego edukowania młodzieży, prowadzenie prelekcji i odczytów, a także organizowanie spotkań z członkami Rodzin Katyńskich.
Wiosną 1940 roku rozstrzelano co najmniej 21 768 obywateli Polski, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej” i zabijanych strzałami w tył głowy z broni krótkiej, dokonała radziecka policja polityczna NKWD. Ofiary zbrodni katyńskiej pogrzebano w masowych grobach w Katyniu pod Smoleńskiem, Miednoje koło Tweru, Piatichatkach na przedmieściu Charkowa, Bykowni koło Kijowa i w przypadku ok. 6-7 tys. ofiar w innych nieznanych miejscach. Rozstrzeliwań dokonywano w ścisłej tajemnicy.
W latach 1940-1990 władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską, lecz 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych z tą zbrodnią nie zostało jak dotąd wyjaśnionych.
Według oceny Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, będącego pionem śledczym Instytutu Pamięci Narodowej, zbrodnia katyńska uznawana jest za ludobójstwo, zbrodnię przeciwko ludzkości i zbrodnię wojenną. W 2012 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w wydanym przez siebie wyroku nazwał zbrodnię katyńską „zbrodnią wojenną popełnioną przez władze ZSRR”.
/mn/
fot. Dariusz Nowaczyński
