Jeden gest może kosztować znacznie więcej, niż się wydaje – od publicznych przeprosin na sali sądowej po dotkliwe kary finansowe. O tym, gdzie kończy się codzienny brak kultury, a zaczyna przestępstwo, przekonuje doświadczenie jednej z mieszkanek powiatu świdnickiego, znieważonej podczas dużej imprezy publicznej w Jaworzynie Śląskiej. Sprawa miała finał w sądzie.
Do zdarzenia doszło w styczniu 2026 roku w hali sportowej w Jaworzynie Śląskiej, gdzie odbywał się finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Obiekt był wypełniony po brzegi mieszkańcami, a wśród uczestników było mnóstwo dzieci. W pewnym momencie jedna z obecnych tam kobiet pokazała pani Adrianie środkowy palec. Jak wyraźnie zaznacza nasza rozmówczyni, zachowanie to miało charakter wyłącznie osobisty i nie było w żaden sposób wymierzone w samą ideę czy przebieg finału WOŚP.
Pani Adriana postanowiła nie zostawiać tej sprawy bez reakcji i zawiadomiła policję. Jak podkreśla, spotkała się z pełnym profesjonalizmem ze strony funkcjonariuszy. Policjanci ani przez moment nie bagatelizowali zgłoszenia, nie zniechęcali jej do działania i bardzo sprawnie przeprowadzili wszystkie niezbędne czynności. Jak się okazało, hala w Jaworzynie Śląskiej jest objęta monitoringiem, a kamery precyzyjnie zarejestrowały całe zajście. Zabezpieczone przez mundurowych nagranie stało się niezbitym dowodem w sprawie.
Tysiąc złotych opłaty i nagranie z monitoringu
Materiał dowodowy trafił do VI Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Świdnicy. Ponieważ znieważenie jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego (art. 216 § 1 Kodeksu karnego), przyjęcie sprawy przez sąd wymagało od pani Adriany wniesienia zryczałtowanej opłaty w wysokości 1000 złotych (kwota ta została w ostatnich latach znacząco podniesiona z dawnych 300 złotych). Nasza czytelniczka przyznaje, że ani przez moment nie żałowała tej decyzji, nawet mając świadomość ryzyka utraty tych pieniędzy. Uznała, że warto skorzystać z dostępnych instrumentów prawnych, by choćby w tej jednej, jednostkowej sprawie sprzeciwić się nieprzyjemnym zachowaniom.
Początkowo sprawczyni nie widziała nic złego w swoim zachowaniu i nie zamierzała przepraszać. Co więcej, przedstawiała zupełnie inną wersję wydarzeń, próbując przekonywać, że to pani Adriana jako pierwsza wykonała obraźliwy gest. Konfrontacja z obiektywnym zapisem z kamer zweryfikowała jednak te tłumaczenia – na nagraniu czarno na białym było widać przebieg zdarzenia.
Otrzeźwienie przyszło dopiero na sali sądowej. Podczas posiedzenia pojednawczego oskarżona zmieniła swoje stanowisko i przeprosiła panią Adrianę. Przeprosiny zostały przyjęte, strony zawarły ugodę, a sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 492 § 1 Kodeksu postępowania karnego z uwagi na pojednanie. Ponieważ sprawa zakończyła się na tym etapie i proces de facto nie ruszył, wpłacony wcześniej tysiąc złotych został pokrzywdzonej w całości zwrócony.
„Nie chodziło o zemstę, lecz o postawienie granicy”
Pani Adriana podkreśla, że od początku nie chodziło jej o ukaranie drugiej strony za wszelką cenę czy obciążanie jej kosztami. – Nie miałam na celu ani obarczania jej finansowo, ani sprawienia jej przykrości, czy tym bardziej zemsty. Chodziło mi o pokazanie, że nie może być zgody na obrażanie innych ludzi – tłumaczy.
Jak dodaje, na co dzień od ponad dekady pracuje w jednej z instytucji publicznych w powiecie świdnickim, gdzie ma bezpośredni kontakt z wieloma klientami. Z tej perspektywy wyraźnie obserwuje, jak obniża się kultura codziennej komunikacji. – Coraz częściej przyzwalamy na bardzo nieprzyjemny język w codziennych kontaktach, a wulgarne gesty są częścią tego języka. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że takie zachowanie to nie tylko zwykły brak szacunku czy sprawienie komuś przykrości, ale przede wszystkim przestępstwo, które może mieć realne konsekwencje prawne – zaznacza nasza rozmówczyni.
Co grozi za znieważenie?
Zgodnie z art. 216 Kodeksu karnego, kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega karze grzywny albo karze ograniczenia wolności. Surowsza odpowiedzialność przewidziana jest w sytuacji, gdy sprawca dopuszcza się tego czynu za pomocą środków masowego komunikowania (np. w internecie) – wówczas grozi mu grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Historia ze świdnickiego sądu zakończyła się na etapie pojednania, jednak podobne sprawy nie zawsze mają tak łagodny finał. Przekonał się o tym kierowca, którego przypadek w 2023 roku opisał serwis Auto Świat. Mężczyzna pokazał środkowy palec innemu uczestnikowi ruchu drogowego, nie wiedząc, że zdarzenie nagrywa wideorejestrator. Sprawa również trafiła na wokandę. Choć początkowo oskarżony nie stawił się na pierwszym posiedzeniu sądu, na kolejnym sam wyszedł z inicjatywą i zaproponował wysokość finansowego zadośćuczynienia dla pokrzywdzonego.
Agnieszka Szymkiewicz
