Cztery dekady spotkań z fotografią, setki wystaw, prezentacje twórców z Polski i zagranicy oraz wydarzenia, które na stałe wpisały Świdnicę na fotograficzną mapę kraju. Od 18 do 20 września odbędzie się 40. edycja Dni Fotografii w Świdnicy. Jubileuszowa odsłona przyniesie m.in. powrót międzynarodowego konkursu „Zestaw”, 35. Fotomaraton Świdnicki oraz wystawy prezentujące zarówno klasyków polskiej fotografii, jak i współczesne spojrzenia artystów. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.
– Trudno jest sobie uświadomić, że minęło już 40 lat – mówi świdnicki artysta fotograf Andrzej Protasiuk, pomysłodawca i organizator Dni Fotografii w Świdnicy. – W życiu ważne są tylko chwile. Tak też patrzę na Dni Fotografii z przeszłości i dzisiaj. W momencie, kiedy przeżywaliśmy daną edycję, była ona wtedy najważniejsza – dodaje.
Fotografia wyszła na ulice
Historia pierwszej edycji Dni Fotografii rozpoczęła się w 1983 roku. W czasach, gdy fotografia nie była jeszcze tak powszechna jak dziś, Świdnica stała się miejscem wyjątkowego spotkania fotografów i odbiorców sztuki.
Charakter pierwszych edycji trudno byłoby dziś powtórzyć. Fotografia wychodziła poza galerie i pojawiała się w przestrzeni miasta – w witrynach sklepowych, podczas plenerowych działań i akcji angażujących mieszkańców.
– Fotografia pojawiała się w witrynach sklepowych. To był chyba pierwszy raz w Polsce, gdy fotografia w taki sposób zaistniała na ulicy. Były też akcje i działania fotograficzne w plenerze, różnego rodzaju zdarzenia związane z odbiorem fotografii przez mieszkańców – wspomina Andrzej Protasiuk.
Świdnica na fotograficznej mapie Polski
Przez kolejne lata Dni Fotografii stały się jednym z najważniejszych wydarzeń fotograficznych w regionie. Do Świdnicy przyjeżdżali twórcy z całej Polski, a także goście z zagranicy.
– Świdnica na mapie fotograficznej Polski wyraźnie zaistniała. Nikt nie pytał już, gdzie leży Świdnica. Niemal każdy ze świata fotograficznego zdaje sobie sprawę, co tutaj się dzieje – mówi Andrzej Protasiuk.
Jak podkreśla – takie przedsięwzięcie miało również wypływ na postrzeganie sztuki fotografii przez samych mieszkańców. Tym bardziej, że w czasach, gdy wydarzenie zaistniało, fotografia nie była tak powszechna jak obecnie.
– Dawniej była elitarna, ponieważ ten proces twórczy – fotografia analogowa, obróbka w ciemni – wymagały wiedzy i warunków. W związku z tym nie było to popularne – wyjaśnia.
– Wielość tej fotografii, która pojawiała się co roku w Świdnicy, wpływała na świadomość, a także na życiowe wybory. Są ludzie, którzy mówią, że to ich zainspirowało – gdy byli dziećmi – do zajęcia się fotografią – dodaje.
Przez cztery dekady zmieniały się technologie, sposoby fotografowania i formuła samego wydarzenia. Najważniejsze jednak pozostało bez zmian – spotkanie ludzi, dla których fotografia jest pasją.
– Najważniejsze jest to, że spotykają się ludzie, którzy kochają fotografię. Bez tego nie byłoby w ogóle Dni Fotografii – zaznacza pomysłodawca wydarzenia.
Od fotografii historycznej po współczesne spojrzenia
Jubileuszowa, 40. edycja Dni Fotografii w Świdnicy będzie okazją do poznania różnych oblicz fotografii – od historycznego dokumentu, przez reportaż, po współczesne poszukiwania artystyczne. Wystawy i prezentacje odbędą się w kilku miejscach: Galerii Fotografii, Klubie Bolko oraz Wieży Ratuszowej.
W Wieży Ratuszowej zaprezentowana zostanie wystawa „Nieznane fotografie z I wojny światowej” Tadeusza Cypriana. To wyjątkowy dokument pokazujący zdjęcia wykonane w latach 1918–1919, gdy autor jako żołnierz Armii Polskiej gen. Józefa Hallera dokumentował codzienność wojskową, życie obozowe i portrety żołnierzy. Cyprian był jedną z najważniejszych postaci polskiej fotografii XX wieku – współtwórcą Związku Polskich Artystów Fotografików oraz autorem cenionych publikacji poświęconych fotografii.
W Galerii Fotografii będzie można zobaczyć wystawę „Łemkowyna” Zbyszka Podsiadły – fotograficzną opowieść o krajobrazie, kulturze i pamięci związanej z Łemkowszczyzną.
W Klubie Bolko swoje prace pokaże Tomasz Sobczak w wystawie „Od koloru do fragmentu”. Artysta traktuje fotografię jako materiał do twórczej interpretacji, wykorzystując autorską technikę ręcznego kolorowania odbitek. Jego prace łączą fotografię i malarskie podejście do obrazu.
Wśród wystaw zbiorowych znajdzie się ekspozycja „75 Medali Polaków na 75-lecie FIAP”. To prezentacja 62 fotografii 62 polskich twórców, wyróżnionych łącznie 75 medalami FIAP zdobytymi podczas międzynarodowych salonów fotograficznych. Wystawa pokazuje różnorodność polskiej fotografii – od pejzażu i portretu po reportaż oraz eksperyment artystyczny.
W Wieży Ratuszowej będzie można zobaczyć także wystawę „Tarnów”. Jej początkiem była wystawa Andrzeja Protasiuka „Fotografia Aktu”, prezentowana w listopadzie 2025 roku w Tarnowskim Centrum Kultury. Przy okazji tego wydarzenia artysta zaprosił zaprzyjaźnionych fotografów do wspólnego fotograficznego spotkania, które szybko przerodziło się w tematyczny plener. Do projektu dołączyli również fotografowie związani z Tarnowem oraz twórcy z całej Polski. Efektem jest wystawa pokazująca miasto z wielu perspektyw – swoje prace zaprezentuje ponad 30 autorów.
Swoje prezentacje autorskie przedstawią również m.in. Jacenty Dędek, Janusz Maria Tylman, Karel Ševčík, Waldemar Grzelak, Ireneusz Kaźmierczak oraz Jacek Ślusarczyk.
– Warto zobaczyć wszystko, bo każda z wystaw jest inna. Każdy mam nadzieję znajdzie tam coś dla siebie – zachęca Andrzej Protasiuk.
„Zestaw” wraca po kilku latach
Jednym z ważnych punktów jubileuszowej edycji Dni Fotografii będzie powrót konkursu „Zestaw”. Po kilku latach przerwy XXVIII Międzynarodowy Konkurs Fotografii ponownie znalazł się w programie wydarzenia. Od tej edycji będzie organizowany w formule biennale – naprzemiennie z konkursem „Akt w małym formacie”.
– Myślałem, że może trzeba dać sobie spokój z tym konkursem, ale było wiele głosów, żeby wrócić do tego. Doszedłem do wniosku, że spróbujemy – mówi Andrzej Protasiuk.
Formuła konkursu skupia się nie na pojedynczym zdjęciu, ale na całych zestawach fotografii tworzących spójną opowieść. Tegoroczna edycja pokazała, że zainteresowanie konkursem wciąż jest duże – organizatorzy otrzymali 202 zestawy prac.
– Nie spodziewałem się takiej ilości. Poziom był bardzo dobry – podkreśla Protasiuk.
Wernisaż pokonkursowej wystawy Międzynarodowego Konkursu Fotografii „Zestaw 2026” oraz wręczenie nagród odbędzie się 18 września w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Świdnicy.
12 godzin fotograficznego wyzwania
Nieodłącznym elementem Dni Fotografii pozostaje także Fotomaraton Świdnicki, który w tym roku odbędzie się już po raz 35. To wydarzenie, w którym liczy się nie tylko technika, ale przede wszystkim pomysł, spostrzegawczość i umiejętność szybkiego reagowania.
Uczestnicy będą mieli 12 godzin na wykonanie 12 zdjęć na zadane tematy. Start i meta tradycyjnie znajdować się będą w Klubie Bolko. Gotowe prace zostaną ocenione przez jury, a najlepsze fotografie zostaną zaprezentowane podczas wystawy plenerowej w Rynku.
– To świetna okazja, żeby błyskawicznie skonfrontować swoje umiejętności. To także rodzaj fotograficznej zabawy – mówi Andrzej Protasiuk.
Jak podkreśla organizator, mimo ogromnego rozwoju technologii w fotografii najważniejszy nadal pozostaje człowiek i jego sposób patrzenia.
– To jaki posiadamy aparat nie jest najważniejsze. Liczy się pomysł, nasze oko i to, co chcemy na fotografii pokazać – przekonuje.
Szczegółowy program 40. Dni Fotografii w Świdnicy
Jubileuszowa edycja wydarzenia odbędzie się od 18 do 20 września 2026 roku. W programie znalazły się wernisaże wystaw, prezentacje autorskie, konkurs „Zestaw” oraz 35. Fotomaraton Świdnicki.
18 września (piątek)
18.00 – wernisaż pokonkursowej wystawy „Zestaw 2026” i wręczenie nagród – Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Kamila Norwida
19.00 – wernisaż wystawy „Łemkowyna” Zbyszka Podsiadły – Galeria Fotografii
19 września (sobota)
10.00 – start 35. Fotomaratonu Świdnickiego – Klub Bolko
15.30 – wystawa pokonkursowa „Świdnica i Świdniczanie 2026” oraz wręczenie nagród – Klub Bolko
16.00 – prezentacje autorskie: Tomasz Sobczak, Janusz Maria Tylman – Klub Bolko
18.00 – wernisaże wystaw w Wieży Ratuszowej: „75 Medali Polaków na 75-lecie FIAP”, „Nieznane fotografie z I wojny światowej” Tadeusza Cypriana, „Fotografia” Jacka Ślusarczyka oraz „Tarnów”
19.00 – prezentacje autorskie: Jacenty Dędek, Karel Ševčík, Waldemar Grzelak, Ireneusz Kaźmierczak – Klub Bolko
22.00 – meta 35. Fotomaratonu Świdnickiego – Klub Bolko
20 września (niedziela)
12.00 – wręczenie nagród 35. Fotomaratonu Świdnickiego – Galeria Fotografii
Wystawa plenerowa 35. Fotomaratonu Świdnickiego – Rynek
Na wszystkie wydarzenia wstęp jest bezpłatny!
/Tekst: AN/
/Materiały: Andrzej Protasiuk, Świdnicki Ośrodek Kultury/
