To był pierwszy tego typu most w Europie kontynentalnej i na Śląsku. Choć słynna żeliwna konstrukcja z Łażan (gmina Żarów) z 1796 roku nie dotrwała do naszych czasów w całości, z okazji 230. rocznicy jej otwarcia w Żarowie pojawiła się wierna makieta zabytku. Co więcej, samorząd zamierza odzyskać wszystkie ocalałe elementy przeprawy i stworzyć z nich multimedialną wystawę.
Most na rzece Strzegomce był inżynieryjnym majstersztykiem swoich czasów. Został uroczyście otwarty 30 lipca 1796 roku przez hrabiego Augusta W. von Burghausa. Obiekt uległ zniszczeniu pod koniec II wojny światowej, w 1945 roku. Dopiero pół wieku później – podczas prac regulacyjnych w korycie rzeki – szczecińska firma odnalazła na dnie jego pozostałości. W wyniku prac z 1995 i 2003 roku udało się odzyskać łącznie ponad 8 ton elementów (m.in. barierki, płyty pomostów i dźwigary).
Dzięki staraniom dr. inż. Przemysława Jakiela z Politechniki Opolskiej oraz Bogdana Muchy z Żarowskiej Izby Historycznej sporządzono dokumentację techniczną. Na jej podstawie 19 elementów znajdujących się w posiadaniu gminy Żarów zostało oficjalnie wpisanych do rejestru zabytków przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który wydał też zgodę na przeprowadzenie prac konserwatorskich.
Niezwykła replika w witrynie sklepu
Z okazji przypadającej rocznicy Stowarzyszenie Labiryntarium.pl przygotowało dla mieszkańców niespodziankę – szczegółową replikę historycznego mostu w skali 1:25. Autorem tej precyzyjnej makiety jest Robert Kwiecień z Żarowa. Model można podziwiać w witrynie dawnej piekarni przy ul. Armii Krajowej 50/1 w Żarowie.
Dodatkowo Gminne Centrum Kultury i Sportu przygotowuje z tej okazji pamiątkowe medale, które trafią do uczestników tegorocznych Żarowskich Biegów Strefowych.
Ambitne plany gminy: Powstanie multimedialna wystawa
Sama makieta i medale to jednak nie koniec. Żarowski samorząd realizuje projekt „Renowacja i ekspozycja elementów żeliwnego mostu łukowego w Łażanach przez rzekę Strzegomkę”, którego celem jest ponowne połączenie wszystkich ocalałych fragmentów w jedną ekspozycję.
– Gdyby istniał, byłby niewątpliwie zabytkiem klasy światowej, dlatego zależy nam, aby pozyskać ocalałe części mostu od Politechniki Wrocławskiej i wyeksponować je w Żarowskiej Izbie Historycznej – mówi Burmistrz Miasta Żarów, Przemysław Sikora. – Planujemy pozyskać jak największą liczbę wszystkich ocalałych pozostałości dawnego mostu, ich zabezpieczenie i konserwację oraz ekspozycję najbardziej interesujących elementów na terenie naszego miasta, w sposób oddający charakter historycznej konstrukcji. Planujemy również stworzenie multimedialnej wystawy prezentującej dzieje budowy mostu i jego roli w dziejach mostownictwa.
Władze miasta skierowały już oficjalne pismo do rektora Politechniki Wrocławskiej z prośbą o przekazanie części zabytkowej konstrukcji, które obecnie znajdują się na terenie wrocławskiego kampusu. Pomysł zyskał też pełne poparcie ze strony Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
/red./
fot. FB /Gmina Żarów
