Ponad 7 miliardów złotych z Krajowego Planu Odbudowy dla Dolnego Śląska, z czego aż 270 milionów dla powiatu świdnickiego – to bilans dotychczasowego wykorzystania funduszy unijnych, o którym mówiono podczas piątkowej wizyty wiceministra funduszy i polityki regionalnej Jana Szyszko w Świdnicy. Przedstawiciel rządu odwiedził wpisany na listę UNESCO Kościół Pokoju oraz spotkał się z lokalnymi samorządowcami i gospodarzami obiektu. Głównym tematem rozmów były kolejne etapy prac konserwatorskich oraz nadchodząca nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej.
Podczas wizyty na Dolnym Śląsku wiceminister Jan Szyszko gościł m.in. w Świdnicy, gdzie w przestrzeniach perły barokowej architektury spotkał się m.in. z prezydent Świdnicy Beatą Moskal-Słaniewską, prezydentem Wałbrzycha Romanem Szełemejem, biskupem Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego Waldemarem Pytlem oraz proboszczem świdnickiej parafii ewangelickiej ks. Pawłem Melerem.
Ponad 7 miliardów dla Dolnego Śląska
Głównym powodem wizyty było podsumowanie dotychczasowej alokacji środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz zaprezentowanie efektów, które mieszkańcy regionu mogą już dostrzec na co dzień.
– Dzisiejsza wizyta w Świdnicy i całym województwie dolnośląskim jest związana z tym, że udało nam się przekroczyć próg 7 miliardów złotych zakontraktowanych środków z Krajowego Planu Odbudowy dla tego regionu – podkreślał wiceminister Jan Szyszko. – Spotykamy się w Świdnicy, aby zobaczyć tutejszy – wyjątkowy w swoim rodzaju – zabytek oraz toczący się remont i kolejne etapy prac realizowane przy wsparciu funduszy europejskich i środków centralnych. Chcę zapewnić, że fundusze na kolejne etapy na pewno będą dostępne. Budowla jest absolutnie imponująca, a skala prac robi ogromne wrażenie.
Przedstawiciel ministerstwa zwrócił uwagę, że w samym powiecie świdnickim wartość wspartych projektów wynosi już 270 mln zł. To nie tylko konserwacja zabytków, ale i twarda infrastruktura czy budownictwo mieszkaniowe.
– Jeśli chodzi o samą Świdnicę, pierwsze efekty inwestycji z KPO widać już na ulicach – sam po drodze mijałem jeden z 11 autobusów elektrycznych, które wyjechały na ulice miasta. Bardzo się cieszę, że efekty KPO są odczuwalne i podnoszą jakość transportu publicznego. Mówimy też o budowie mieszkań na wynajem w ramach Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych. Tanie, dostępne mieszkania są kluczowe dla młodego pokolenia, aby chciało zostawać i układać sobie życie w swoich rodzinnych stronach, zamiast być zmuszonym do przeprowadzki do największych metropolii – dodał wiceminister.
Kościół Pokoju otwiera się na nowe i czeka na kolejne etapy
Obecnie w obiekcie realizowany jest projekt w ramach programu FEnIKS, obejmujący m.in. restaurację i konserwację pierwszej empory. Po zakończeniu prac zostanie ona wreszcie udostępniona dla zwiedzających. Przed gospodarzami obiektu stoi jednak jeszcze jedno gigantyczne wyzwanie – odnowienie trzeciej empory oraz całościowe zabezpieczenie stropu.
– Wiele osób dopytuje, kiedy będzie można wejść na górne kondygnacje Kościoła Pokoju – nastąpi to właśnie po ukończeniu obecnego projektu – zaznacza ks. Paweł Meler, proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Świdnicy. – Pozostaje jednak jeszcze cała trzecia empora, a największym wyzwaniem – zarówno od strony technicznej, jak i logistycznej – jest konserwacja stropu, czyli tych wszystkich malowideł i aniołków, które widzimy, spoglądając w górę po wejściu do świątyni.
Gospodarz parafii nie ukrywał, że od objęcia przez niego funkcji rok temu, tempo prac przy obiekcie tej klasy wymaga ogromnego zaangażowania. – W naszej parafii i przy obiekcie z listy UNESCO dzieje się tak wiele, że czas pędzi niezwykle szybko. Z drugiej strony to jest właśnie piękne i inspirujące. Każdego poranka można wyjść, zainspirować się czymś nowym i całym sercem służyć temu miejscu.
Bariera 21 procent. Będą zmiany w unijnych wymogach?
Jedną z najbardziej kluczowych kwestii poruszonych podczas spotkania była biurokracja oraz wysoki progi tzw. wkładu własnego, z którymi mierzą się mniejsze podmioty, parafialne czy samorządowe.
– Wymóg 21 procent wkładu własnego dla naszej niewielkiej parafii stanowi – przy kwotach potrzebnych do kompleksowej konserwacji – próg całkowicie blokujący nasze możliwości – tłumaczył ks. Paweł Meler. – Gdyby przepisy uległy zmianie i pojawiło się większe wsparcie np. ze środków centralnych czy Ministerstwa Kultury, z pewnością moglibyśmy przyspieszyć prace. Wszyscy mamy przecież wspólny cel: doprowadzić do momentu, w którym nie będziemy musieli stale Kościoła Pokoju remontować, ale będziemy mogli powiedzieć, że został już w pełni zakonserwowany.
Wiceminister Szyszko zapewnił, że rząd doskonale zna ten problem i przygotowuje ułatwienia na nadchodzącą perspektywę finansową Unii Europejskiej, w której Polska ma otrzymać łącznie ok. 123 miliardów euro (w tym ok. 80 mld euro na politykę spójności).
– Musi być prościej – to jeden z naszych głównych priorytetów – zadeklarował Jan Szyszko. – Zamiast kilkudziesięciu osobnych programów powstanie jeden spójny program, podzielony na poszczególne działy tematyczne. Odejdziemy też od zbyt dogmatycznego podejścia do niektórych kwestii. Chciałbym również większej elastyczności w kwestii wkładu własnego. Niektórych podmiotów po prostu nie stać na jego wniesienie, mimo że ich projekty są niezwykle wartościowe.
Wiceminister zadeklarował również, że rząd zamierza wywalczyć, aby około 44% z puli polityki spójności (czyli ok. 35–37 miliardów euro) trafiło bezpośrednio do dyspozycji samorządów i społeczności lokalnych.
– Jesteśmy głębokimi orędownikami rozwoju Polski lokalnej. Unia Europejska daje nam swobodę przemieszczania się, ale państwo musi zapewnić obywatelom swobodę pozostania w rodzimych stronach. A to oznacza, że musimy stale podnosić jakość życia również w takich miejscach jak Świdnica – podsumował wiceminister.
Prace nad ostatecznym kształtem nowego budżetu i zasadami jego rozdysponowania mają zakończyć się w połowie przyszłego roku po szerokich konsultacjach społecznych.
Agnieszka Szymkiewicz
