Na przestrzeni piętnastu lat liczba mieszkańców Świdnicy zmniejszyła się o ponad 12% – wynika z wyliczeń Pisma Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”, które przedstawiło swój ranking depopulacji gmin za lata 2009-2024. Jak w tym zestawieniu wypadają pozostałe gminy powiatu świdnickiego?
– Najnowszy ranking depopulacji gmin za lata 2009-2024 pokazuje, że spadek liczby mieszkańców przestał być zjawiskiem punktowym, a stał się trendem ogólnokrajowym. O ile jeszcze dekadę temu można było mówić o lokalnych ogniskach wyludniania, dziś dotyczy ono już zdecydowanej większości jednostek samorządu terytorialnego. (…) Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują jednoznacznie: zjawisko depopulacji obejmuje już 72% gmin – wskazują Paweł Swianiewicz oraz Julita Łukomska z Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego, autorzy zestawienia.
– Obraz przestrzenny depopulacji jest uderzająco nierównomierny. „Wyspy wzrostu” tworzą przede wszystkim gminy podmiejskie – zarówno wokół największych metropolii, jak Warszawa, Wrocław, Poznań czy Trójmiasto, jak i wokół części mniejszych ośrodków subregionalnych. To tam koncentrują się migracje wewnętrzne i tam notuje się najbardziej spektakularne przyrosty ludności, nierzadko przekraczające 100% w ciągu 15 lat. Na przeciwnym biegunie znajdują się peryferyjne gminy wiejskie, szczególnie w południowej części województwa podlaskiego oraz na wschodzie Lubelszczyzny. Wśród siedmiu gmin, które straciły ponad jedną czwartą mieszkańców, aż sześć leży w powiatach hajnowskim i siemiatyckim. Tempo spadku bywa tam dramatyczne – w kilkunastu gminach średnioroczny ubytek ludności przekracza 1,5% – zwracają uwagę twórcy rankingu.
Podkreślają przy tym, że depopulacja ma poważne konsekwencje ustrojowe i społeczne. – Wpływa na koszty i dostępność usług publicznych, osłabia potencjał administracyjny gmin oraz może prowadzić do spadku konkurencyjności wyborów samorządowych i pogorszenia jakości demokracji lokalnej. Pojawia się także ryzyko „spirali upadku”, w której likwidacja szkół, transportu czy usług publicznych dodatkowo przyspiesza odpływ mieszkańców – twierdzą badacze.
Gdzie w latach 2009-2024 odnotowano największe spadki liczby ludności?
W kategorii miast wojewódzkich na czele niekorzystnego zestawienia znalazły się: Łódź (spadek o 13,02%), Kielce (-11,86%) oraz Zielona Góra (-9,97%). Wśród miast na prawach powiatu największy ubytek odnotowano w: Bytomiu (-19,95%), Zabrzu (-18,76%) oraz Wałbrzychu (-18,63%). W kategorii miast powiatowych „czołówkę” stanowią: Kamienna Góra (-18,37%), Koło (-16,93%) oraz Kędzierzyn-Koźle (-16,64%), wśród małych miast: Hel (-27,46%), Kleszczele (-25,74%) oraz Dęblin (-22,13%), natomiast w kategorii gmin wiejskich: Czyże w woj. podlaskim (-28,12%), Dubicze Cerkiewne w woj. podlaskim (-27,52%) oraz Czeremcha w woj. podlaskim (-25,52%).
Na przeciwnym końcu tabeli wśród miast wojewódzkich znalazł się Rzeszów (wzrost o 9,15%), wśród miast na prawach powiatu – Żory (spadek o 0,18%), wśród miast powiatowych – Grodzisk Mazowiecki (wzrost o 42,62%), wśród małych miast – Siechnice (wzrost o 105,03%), natomiast wśród gmin wiejskich – Stawiguda w woj. warmińsko-mazurskim (wzrost o 151,88%).
W powiecie świdnickim tylko dwie gminy ze wzrostem liczby mieszkańców
Z wyliczeń autorów rankingu wynika, że w latach 2009–2024 liczba Świdniczan zmniejszyła się o 12,70%. Tym samym w kategorii miast powiatowych Świdnica znalazła się na 39 miejscu. Największy wzrost liczby mieszkańców odnotowano z kolei w gminie wiejskiej Świdnica, która w ciągu piętnastu lat „urosła” o 15,20% i tym samym znalazła się pozytywnie odległym 1303 miejscu w kategorii gmin wiejskich.
Niewielki wzrost odnotowano również w gminie Marcinowice (0,346%), która wśród gmin wiejskich zajęła 947 pozycję. W tej samej kategorii gmina Dobromierz (-10,22%) znalazła się na miejscu 377. W kategorii małych miast Strzegom (-10,03%) znalazł się na pozycji 228, Świebodzice (-5,43%) zajęły 416 miejsce, Żarów (-2,81%) uplasował się na 489 pozycji, natomiast Jaworzyna Śląska (-0,36%) zajęła miejsce 547.
Z rankingiem można się zapoznać na stronie internetowej pisma „Wspólnota”.
/Wspólnota, opr. mn/
