Ponad pół miliarda złotych pochłoną tegoroczne wydatki Świdnicy, z czego jedna piąta przeznaczona zostanie na rozpoczęcie nowych oraz kontynuację obecnie realizowanych inwestycji. W poniedziałek Rada Miejska przyjęła świdnicki budżet na 2026 rok. Projekt poparło 8 radnych, 2 było przeciwnych, a 11 wstrzymało się od głosu.
TEGO NIE PRZECZYTASZ W „MEDIACH” SAMORZĄDOWYCH
Zgodnie z uchwalonym budżetem, dochody miasta w 2026 roku mają wynieść ponad 488 mln 627 tys. złotych, natomiast wydatki mają pochłonąć ponad 512 mln 272 tys. złotych. To oznacza deficyt w wysokości ponad 23 mln 645 tys. złotych, który zostanie pokryty m.in. z pożyczek i kredytów. Na bieżący rok planowane jest też przeznaczenie ponad 13 mln 411 tys. złotych na spłatę zaciągniętych wcześniej kredytów i pożyczek, a także wydanie 7 mln 990 tys. złotych na obsługę zadłużenia. Na koniec 2026 roku przewidywane zadłużenie Świdnicy ma wynosić 143,5 mln złotych.
Na co miasto wyda najwięcej?
Najwięcej środków z budżetu pochłonie oświata, w tym m.in. bieżące wydatki na funkcjonowanie szkół podstawowych, przedszkoli i innych form opieki przedszkolnej, na co przeznaczono ponad 143 mln 583 tys. zł. Przeszło 59 mln 539 tys. zł pochłoną wydatki związane z gospodarką komunalną i ochroną środowiska, czyli m.in. gospodarka odpadami, gospodarka ściekowa, a także utrzymanie zieleni, w tym parków. To również koszty oświetlenia i sprzątania ulic, placów i dróg, realizacji programów związanych z ochroną powietrza atmosferycznego i klimatu, utrzymanie schroniska dla bezdomnych zwierząt. Na funkcjonowanie administracji publicznej trafi ponad 47 mln 981 tys. zł.
Na transport miasto wyda ponad 42 mln 379 tys. zł, z czego blisko 15 milionów pochłoną wydatki inwestycyjne. To między innymi wydatki związane z utrzymaniem dróg publicznych, czyli remonty, utrzymanie czystości i zieleni w pasie drogowym oraz sygnalizacji świetlnej i biletomatów, jak również wydatki związane z funkcjonowaniem przystanków komunikacyjnych i dworca autobusowego, a także dofinansowanie transportu publicznego realizowanego przez MPK.
Na pomoc społeczną przeznaczono przeszło 34 mln 8 tys. zł. To wydatki związane m.in. z utrzymaniem Dziennego Domu Senior+, klubów seniora, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz ośrodka wsparcia dla bezdomnych. Są to także środki na zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, dodatki mieszkaniowe i zasiłki, usługi opiekuńcze.
Jakie inwestycje zaplanowano?
W 2026 roku na realizację miejskich inwestycji ma trafić blisko 112 mln 204 tys. złotych. Część pozycji wyliczonych w materiałach budżetowych dotyczy inwestycji już trwających, takich jak m.in. przebudowa wnętrza teatru miejskiego, termomodernizacja Urzędu Miejskiego oraz Urzędu Stanu Cywilnego, czy też budowa budynku mieszkalnego przy ul. Bolka Świdnickiego.
Na 2026 rok przewidziano również realizację następujących inwestycji: rozpoczęcie prac związanych z budową Parku Wodnego, przebudowę kolejnych odcinków Alei Niepodległości, budowę ścieżki pieszo-rowerowej łączącej Osiedle Młodych z centrum, termomodernizację budynków przedszkoli miejskich, budowę instalacji fotowoltaicznych na dachach budynków użyteczności publicznej, rozpoczęcie budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. Zygmuntowskiej, czy też remont pomieszczeń schronu pod Placem Grunwaldzkim.
Wśród innych planowanych zadań znalazły się m.in. budowa dwóch nowych przystanków autobusowych oraz przejścia dla pieszych na ul. Prądzyńskiego, wykonanie analizy stanu technicznego Szkoły Podstawowej nr 315, rozbiórka kamienicy przy Placu Grunwaldzkim 7, przebudowa Miasteczka Ruchu Drogowego, modernizacja parkinów i drogi przy Placu Kombatantów, jak również opracowanie dokumentacji projektowej dotyczącej przebudowy ulic Przemysłowej oraz Parkowej.
Budżet przyjęty pomimo zerwania koalicji
Od wielu lat budżet Świdnicy na następny rok był uchwalany w grudniu. Już w listopadzie ubiegłego roku gotowy był projekt uchwały budżetowej na rok 2026, a głosowanie zapowiadano na 19 grudnia. Sesja Rady Miejskiej w Świdnicy w tym dniu się odbyła, ale projekt budżetu nie znalazł się w programie. W zamian zapowiedziano przesunięcie terminu głosowania na styczeń, co przewodniczący Rady Miejskiej tłumaczył „potrzebą głębszej analizy” projektu.
Nieoficjalnie przyczyną miało być zerwanie współpracy między radnymi Prawa i Sprawiedliwości a prezydent Świdnicy, co 3 grudnia 2025 roku ogłosił poseł PiS Ireneusz Zyska. Stało się tak po deklaracji Beaty Moskal-Słaniewskiej, że Świdnica będzie respektowała wyrok TSUE w sprawie transkrypcji małżeństw jednopłciowych zawartych zagranicą.
19 stycznia część radnych Prawa i Sprawiedliwości postanowiła poprzeć projekt budżetu. Aprobatę dla projektu wyrazili członkowie klubu „Razem dla Świdnicy”, a wstrzymanie od głosu zadeklarowali radni klubu „Koalicja Obywatelska”. Ostatecznie więc za przyjęciem projektu uchwały budżetowej opowiedziało się 8 radnych (Fasuga, Gadzińska, Makowski, Morańska, Ora, Skowrońska-Wiśniewska, Światowa, Zastawny), 2 było przeciwnych (Frączak, Osojca-Kozłowska), a 11 wstrzymało się od głosu (Cygan, Dzięcielski, Grudziński, Iwancz, Lewandowski, Niedzielski, Nowaczyńska, Rumiancew-Wróblewska, Szczepankowska, Wiercińska, Żurek).
Z kolei za przyjęciem Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2026-2041 opowiedziało się 11 radnych (Cygan, Fasuga, Gadzińska, Lewandowski, Makowski, Morańska, Nowaczyńska, Ora, Skowrońska-Wiśniewska, Światowa, Zastawny), 10 było przeciwnych (Dzięcielski, Frączak, Grudziński, Iwancz, Niedzielski, Osojca-Kozłowska, Rumiancew-Wróblewska, Szczepankowska, Wiercińska, Żurek), nikt nie wstrzymał się od głosu.
Co o budżecie mówili radni? Oto stanowiska klubów
Stanowiska nie wydał klub radnych „Prawa i Sprawiedliwości”
Stanowisko klubu radnych „Razem dla Świdnicy”
Projekt budżetu na 2026 rok potwierdza skalę wyzwań, przed jakimi stoi obecnie nasze miasto. Prognozowane dochody budżetowe przekraczają 488 mln zł, a wydatki sięgają ponad 512 mln zł, czyli poziomu, który jasno pokazuje, jak rozbudowanym organizmem jest dziś Świdnica. Deficyt w wysokości ok. 23,6 mln zł wymaga rozwagi i konsekwencji w realizacji zapisów budżetowych, szczególnie w zakresie wydatków bieżących. Stanowią one ponad 80% wydatków ogółem, a majątkowe niespełna 20%. To jest bolączka, którą należy mieć na uwadze w trakcie realizacji budżetu, dbając o to, by inwestycje rozwojowe nie były wypierane przez rosnące koszty bieżącego funkcjonowania miasta.
Warto podkreślić, że wśród wydatków majątkowych znajdują się zadania realnie poprawiające jakość życia mieszkańców i obniżające koszty w dłuższej perspektywie. Największy udział zaplanowano w obszarze gospodarki komunalnej i ochrony środowiska – aż 36%. Szczególne znaczenie mają tu inwestycje warte ponad 34 mln zł związane z ochroną powietrza i klimatu: termomodernizacja przedszkoli nr 1, 6, 15, rozwój OZE i magazynów energii na budynkach publicznych oraz program „Ciepłe Mieszkanie”. To działania, które nie tylko poprawiają komfort życia świdniczan, ale także ograniczają przyszłe wydatki miasta.
Istotnym elementem budżetu pozostaje także kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, w tym kontynuacja remontu Teatru – miejsca ważnego dla tożsamości i życia społecznego miasta. Na szczególną uwagę zasługuje również skala środków przeznaczonych na oświatę i wychowanie. Blisko 140 mln zł, czyli około 27% całego budżetu miasta, pokazuje, jak istotny jest to obszar. Jednocześnie to właśnie tutaj konieczna jest szczególna dbałość o efektywność wydatkowania środków, tak aby tak duże nakłady przekładały się na realną jakość edukacji i dobre warunki pracy oraz nauki.
Jako klub radnych zgłosiliśmy do projektu budżetu szereg propozycji. W ostatecznej wersji budżetu uwzględniona została tylko jedna z nich. Nie jest to wynik satysfakcjonujący, ale też nie jest powodem, by głosować przeciwko budżetowi. Budżet gminy nie jest koncertem życzeń – to kompromis i rama finansowa, w której miasto ma funkcjonować przez kolejny rok. Co więcej, uchwalenie budżetu nie zamyka drogi do realizacji dalszych projektów i postulatów. Dla nas jest punktem wyjścia do pracy w ciągu roku budżetowego, w miarę pojawiania się nowych możliwości finansowych, pozyskiwania środków zewnętrznych czy korekt wynikających z realnych potrzeb. Jako klub deklarujemy, że będziemy konsekwentnie wracać do naszych propozycji i prowadzić merytoryczny dialog z urzędem, dbając o ich stopniową realizację.
Przypomnę, że w konsekwencji braku uchwały budżetowej, Regionalna Izba Obrachunkowa narzuca miastu budżet. Oznaczałoby to drastyczne cięcia inwestycji, utratę dotacji zewnętrznych, paraliż nowych projektów czy brak chociażby tak lubianych przez mieszkańców Dni Świdnicy. Taka sytuacja nie ma nic wspólnego z odpowiedzialnością za miasto i wszyscy musimy mieć tego świadomość.
Klub Radnych Razem dla Świdnicy zagłosuje za przyjęciem budżetu jako ważnego punktu wyjścia dla stabilnego rozwoju miasta w 2026 roku. Podkreślamy z pełną odpowiedzialnością – brak budżetu oznaczałby paraliż rozwojowy miasta. A na to, w imię zaufania, jakim obdarzyli nas mieszkańcy, pozwolić nie możemy.
Stanowisko klubu radnych „Koalicji Obywatelskiej”
Prezentując nasze stanowisko nie sposób pominąć czas, w którym została zwołana ta sesja. Przypominamy, że to Rada Miejska zatwierdza plan pracy Rady i w planie pracy Rady budżet powinien być procedowany w grudniu 2025 roku. Przewodniczący Rady jeśli chciał przenieś termin sesji budżetowej to powinien zapytać Radę, bo to Rada zatwierdziła jej plan pracy.
Kolejnym i dość trudnym, nawet do skomentowania jest to, nad jakim budżetem będziemy dziś głosować? Budżetem złożonym w listopadzie 2025 roku i opiniowanym przez RIO? Czy budżetem z autopoprawką złożoną raptem kilka dni temu i zmieniającą zasadniczo parametry budżetu? Sam deficyt zostaje zwiększony z 11 milionów złotych do prawie 24 milionów złotych. Mamy ustalone procedury pracy nad budżetem i od roku 2010 gdy została uchwalona uchwała, każda władza starała się trzymać tych zasad. Ostatni czas to kompletny chaos i brak jakiegokolwiek dialogu rządzącej koalicji (PiS i radnych wybranych z list Pani Prezydent) z nami. Choć mamy wrażenie, że Radni popierający ten układ już sami nie wiedzą co się dzieje w zaciszu gabinetów Urzędu Miasta, bo są tak samo zaskakiwani jak my. To tylko świadczy o dopuszczeniu przez prezydium Rady do marginalizacji Rady, nie przestrzegania kompetencji i naszych obowiązków, a budżet to jest najważniejsza uchwała w naszych pracach.
Brak przedłożenia w określonym terminie przez Komisję Budżetu i Finansów ostatecznej opinii o projekcie budżetu miasta na 2026 rok Przewodniczącemu i Prezydentowi Miasta, o której mowa w §9 uchwały nr XLVI/548/10 Rady Miejskiej w Świdnicy z dnia 26 czerwca 2010 roku, w sprawie trybu pracy nad projektem uchwały budżetowej jest poważnym naruszeniem zasad ujętych w tej uchwale.
Planowany budżet na rok 2026 to budżet długu. Zadłużenie miasta ma wzrosnąć do największej kwoty w historii miasta – 143,5 milionów złotych. W poprzednich kadencjach Radni Koalicji Obywatelskiej pilnowali by zadłużenie miasta spadało. Udało się to zadłużenie zmniejszyć do 98 milionów złotych. Skład orzekający RIO zwrócił uwagę, że „przestrzeganie limitów określonych w ustawie o finansach publicznych nie chroni przed utratą płynności finansowej, w tym względzie należy mieć na uwadze nie tylko ograniczenia prawne zaciągania długu, ale także brać pod uwagę ograniczenia ekonomiczne”. W zupełności się z tym zgadzamy.
W planowanym budżecie mamy głównie kontynuację inwestycji, rozpoczętych w 2025 roku, związanych z termomodernizacją obiektów publicznych. Trudno to negować choć czy kolejność ich realizacji powinna być taka jaką proponuje władza wykonawcza?
Doceniamy zaplanowanie wykonanie ścieżki rowerowej, która połączy Osiedle Młodych z centrum naszego miasta.
Nie widzimy żadnych działań proponowanych przez nasz Klub, a były to od lat wnioskowane przez mieszkańców potrzeby jak:
- Rozpoczęcie etapowego remontu nawierzchni drogowej, chodników i oświetlenia (wraz z wymianą sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, gazowej, energetycznej) kwartału: Skłodowskiej-Curie – Krzywickiego – Lompy – Staszica.
- Wykonanie placu zabaw, który będzie dostosowany do potrzeb dzieci z niepełnosprawnością ruchową przy MPI nr 16 „Słoneczko” w Świdnicy.
- Poszerzenie i remont ciągu pieszo-jezdnego od „Plastra Miodu” przy ulicy Księcia Henryka Pobożnego oraz przy ulicy Świętej Jadwigi od strony szkoły.
- Remont parkingu przy ulicy Jana Kilińskiego 45-47.
- Remont (od dłuższego czasu przeciekającego) dachu hali im. im. Haliny Aszkiełowicz-Wojno w Świdnicy (dokonano remontu parkietu, a nie rozpoczęto od gruntownej przebudowy dachu).
- Wykonanie wnioskowanego przez młodzież skateparku na Osiedlu Młodych.
- Remont ulic i chodników na Osiedlu Słowiańskim.
- Rewitalizacja obiektów Orlik przy SP4 i SP6, które po wielu latach użytkowania wymagają gruntownego remontu, aby wciąż mogły właściwie służyć naszej młodzieży.
- Wykonanie zatoki parkingowej wzdłuż ulicy Prądzyńskiego na wysokości wieży ciśnień (w związku z dużym deficytem miejsc parkingowych w rejonie Osiedla Młodych).
- Stworzenie koncepcji przebudowy układów komunikacyjnych przy przejazdach kolejowych ul. Wałbrzyska i ul. Komunardów, celem rozwiązania problemu tworzących się tutaj korków powstających na wskutek często zamkniętych przejazdów kolejowych.
- Budowa chodnika przy ulicy Sikorskiego od ulicy Pogodnej do granic miasta, dla obsługi i bezpieczeństwa mieszkańców zamieszkujących Sikorskiego 76-78 w Świdnicy.
- Modernizację Szkoły Podstawowej 315 – zabiegają od lat o ten remont rodzice dzieci uczestniczących na zajęcia w tej placówce.
- Budowa lub przystosowanie któregoś z miejskich obiektów na Dom Pomocy Społecznej- również obiecany w kampanii wyborczej i wpisany w „Strategii Miasta”.
- Obiecany w kampanii wyborczej powrót do edycji Budżetu Obywatelskiego, którego oczekują Mieszkańcy.
Powrót do budżetu obywatelskiego jest istotny o tyle, że planowane 3 miliony złotych na dokumentację projektową basenu krytego, można wrzucić do projektu ogólnomiejskiego. W jego ramach i to mieszkańcy mogliby wybrać czy chcą te pieniądze przeznaczyć w pierwszej kolejności na basen czy halę sportową. To byłyby „prawdziwe konsultacje” powodujące aktywizację Mieszkańców Świdnicy.
W budżecie na 2026 rok założony jest wzrost podatku od nieruchomości o 9,3 % (58,5 mln zł), a przypominam, że to m.in. głosami naszego Klubu nie został on podniesiony.
W wydatkach: – dział 801 Oświata i wychowanie – niedoszacowana kwota wydatków – wydatki bieżące – 139,37 mln wobec planu na 2025 r. – 142,42 mln zł – dział 750 Administracja publiczna, §401 (wynagrodzenia) – niedoszacowana kwota wydatków – 26,68 mln zł wobec planu na 2025 – 25,68 mln zł (w poprzednich kilku latach wydatki rosły w tempie kilkunastu procent rok do roku).
Od początku bieżącej kadencji Rady Miejskiej w Świdnicy, radni Koalicji Obywatelskiej nie uzyskują rzetelnej odpowiedzi na pytania o pełne i łączne koszty wydawania i kolportażu biuletynu ,,Moja Świdnica”. Zatem zasadnym jest zmiana sposobu finansowania tego przedsięwzięcia poprzez wyodrębnienie i scalenie wszystkich wydatków ponoszonych z budżetu miasta na biuletyn ,,Moja Świdnica” w formie dotacji celowej, tzn. utworzenie w dziale 921 Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, w rozdziale 92116 Biblioteki, § 272 – dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie zadań bieżących jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych.
Do budżetu zamierza się wprowadzić inwestycję wartą 80 160 000 zł – budowę Parku Wodnego. W 2026 roku ma to być 3 mln na projekt architektoniczno – budowlany oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Na lata 2027 i 2028 przewiduje się finansowanie inwestycji z budżetu miasta w wysokości 38,5 mln na rok. Nie ma konkretnych planów finansowania budowy Parku Wodnego, na dzień dzisiejszy nie ma mowy o pozyskaniu środków zewnętrznych. Do tej pory nie jest znany całkowity koszt inwestycji, nie przeprowadzono szczegółowej analizy kosztów budowy, ani kosztów eksploatacji i utrzymania tego obiektu. Inwestycja ta, oparta wyłącznie na finansowaniu z budżetu miasta, mimo, iż pożądana społecznie, budzi nasz ogromny niepokój. Jej realizacja wiązać się będzie z zaciągnięciem pożyczek i kredytów, a co za tym idzie znacznym zwiększeniem zadłużenia miasta i koniecznością ograniczenia innych inwestycji np. drogowych, również oczekiwanych przez mieszkańców, a wpływających na komfort ich życia na co dzień.
W 2026 roku na drogi publiczne- gminne zaplanowano niecałe 10.650.000 zł (w 2025 r. było to nieco ponad 28 mln. zł.), podobnie na remonty chodników zmniejszono nakłady o połowę (do 100.000 zł). Już teraz widzimy znaczne ograniczenie wydatków na planowane remonty dróg i chodników.
W 2025 roku przeznaczono 200.490 zł na realizację zadania inwestycyjnego – budowy południowo-zachodniej obwodnicy miasta w ciągu drogi wojewódzkiej 382. Niestety w 2026 roku inwestycja ta nie doczekała się kontynuacji. Na początku roku dowiedzieliśmy się z mediów, że na Dolnym Śląsku powstanie kilkanaście nowych obwodnic miast. Nie ma wśród nich Świdnicy, choć miasto ewidentnie potrzebuje wyprowadzenia tranzytu ze swoich ulic.
W miejskich jednostkach oświatowych planowane były do realizacji do końca 2026 roku remonty i inwestycje na kwotę 3.655.000 zł (dane zawarte w informacji o stanie realizacji zadań oświatowych w Gminie Miasto Świdnica za rok szkolny 2024/2025). Nie ujęto ich jednak w planie budżetu na 2026 rok. Zaplanowano jedynie analizę stanu technicznego budynku SP nr 315 w kwocie 86.100 zł. Dokumentacja techniczna, mająca na celu zweryfikowanie obszarów, w których można wdrożyć rozwiązania oszczędnościowe i określić potencjał modernizacyjny obiektu, sama w sobie nie wpłynie na poprawę warunków nauki. W przyszłości może jednak być przydatna przy wycenie budynku, gdyby znów wrócił pomysł likwidacji placówki na co nie wyrażamy zgody.
W dziale: Gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy zaplanowano dotację celową na transformację energetyczną 14 budynków komunalnych należących do zasobu Gminy Miasto Świdnica w wysokości 10.041.069 zł. Nie wiadomo jednak jaka część dotacji będzie pochodzić z budżetu miasta, a jaka z innych źródeł finansowania, jakie budynki zostaną wytypowane, ani jaki będzie całkowity koszt tej inwestycji. Za to MZN oprócz tej kwoty i celowej dotacji 1.500.000 zł na pokrycie części rosnących kosztów eksploatacji i remontów lokali mieszkaniowych uzyska dodatkowo z budżetu miasta ok. 702.000 zł na wydatki bieżące.
W obecnej sytuacji, przy wielu już rozpoczętych zadaniach inwestycyjnych i niepewności co do przyszłych możliwości finansowych miasta, uważamy, że podchodzenie do kolejnych dużych zobowiązań powinno odbywać się z dużą ostrożnością.
Dlatego nie poprzemy budżetu w obecnym kształcie. Nasz Klub wstrzyma się od głosu by nie pogłębiać chaosu, który wygenerowali rządzący naszym miastem.
Nie poprzemy Wieloletniej Prognozy Finansowej (będziemy przeciw), gdyż zakłada ona ogromne zadłużenie Świdnicy, które przez lata będą spłacali Mieszkańcy. Przyjmujemy „za dobrą monetę” informację o próbach znalezienie dofinansowania choć częściowego budowy „Parku Wodnego” ze środków zewnętrznych. Jeśli te środki się „pojawią” w kolejnych propozycjach zmian WPF-u, Klub rozważy ich poparcie.
Tradycyjnie na koniec chcieliśmy się odnieś do opinii RIO, jednak w tym roku budżet, na który pozytywną opinie wydała Izba, bardzo odbiega od propozycji dziś przedstawianych. Apelujemy by nigdy więcej nie prowadzić takiej destabilizacji jak dziś przy procedowaniu najważniejszej uchwały dla miasta. Trzymajmy się utartych procedur i przepisów prawa!
/mn/
