W statucie Świdnicy, czyli swoistej lokalnej konstytucji regulującej wewnętrzne zasady funkcjonowania świdnickiego samorządu, dotychczas brakowało zapisów dotyczących możliwości pozbawiania tytułów „Zasłużony dla Świdnicy” i „Honorowy Obywatel Świdnicy”. Wkrótce może się to zmienić.
W ostatnich latach Rada Miejska tylko raz zajmowała się propozycją pozbawienia tytułu honorowego obywatela Świdnicy. W kwietniu 2025 roku do świdnickiego samorządu wpłynęła petycja dotycząca odebrania tego wyróżnienia biskupowi Ignacemu Decowi. – W ostatnim czasie zaistniały poważne powody, które pokazują, ze biskup Ignacy Dec postępuje zupełnie odwrotnie do dewizy [Misericordia et veritas (Miłosierdzie i Prawda) – red.], na którą się powoływano [we wniosku o nadanie tytułu w 2009 roku], wobec czego utrzymywanie nadanego tytułu Honorowego Obywatela Miasta Świdnicy staje się nie tylko kontrowersyjne, ale i szkodliwe dla wizerunku miasta – argumentował autor petycji. Przywoływał przy tym prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który uznał biskupa winnym zniesławienia jednego z proboszczów diecezji świdnickiej, którego pomówił o posiadanie nieślubnego dziecka, co miało stać się pretekstem do usunięcia księdza z parafii. Autor petycji wskazywał również na publiczne, obraźliwe wypowiedzi biskupa wobec społeczności LGBT.
Zgodnie z przepisami rozpatrzeniem petycji zajęła się Komisja Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miejskiej, która stwierdziła, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku. – W obowiązującym Statucie Gminy Miasto Świdnica brak jest procedury umożliwiającej cofnięcie raz przyznanego tytułu „Honorowego Obywatela Miasta Świdnicy”. W związku z tym, brak jest formalnych mechanizmów umożliwiających rozpatrzenie wniosku o odebranie tego tytułu. Pomimo, iż aktualny Statut Miasta Świdnicy nie przewiduje procedury odebrania tytułu „Honorowego Obywatela Miasta Świdnicy”, to w orzecznictwie podkreśla się, że możliwość taka nie wynika z samej ustawy, ale jest dopuszczalne, aby w statucie uregulować tryb pozbawienia osoby tego tytułu. W związku z tym, uwzględnienie żądania mieszkańca wymaga uprzedniego podjęcia uchwały w sprawie odpowiedniej zmiany statutu – tłumaczyła radna Joanna Gadzińska, przewodnicząca komisji. W ślad za rekomendacją komisji, Rada Miejska opowiedziała się za nieuwzględnieniem petycji.
Propozycję zmiany regulujących tę kwestię przepisów uwzględniono podczas prac doraźnej komisji ds. zmian w statucie miasta, którą powołano jeszcze w styczniu 2025 roku. Pierwotnym celem komisji było doprecyzowanie zasad działania siedmioosobowego zespołu radnych opiniującego wnioski o nadanie tytułu „Zasłużony dla Miasta Świdnicy” oraz „Honorowy Obywatel Miasta Świdnicy”, ale zaznaczono, że członkowie będą mogli zajmować się również innymi propozycjami zmian w statucie.
Prace nad zmianami statutu zostały już zakończone, a przygotowane przez komisję propozycje zostaną zaprezentowane i poddane pod głosowanie podczas najbliższej sesji Rady Miejskiej. Projekt zmian zakłada wprowadzenie zapisów dotyczących pozbawiania honorowych tytułów: „Rada Miejska może, w trybie określonym dla nadania tytułu «Honorowy Obywatel Miasta Świdnicy», podjąć uchwałę o odebraniu tego wyróżnienia w razie: 1) prawomocnego wyroku skazującego osobę wyróżnioną za przestępstwo umyślne; 2) nadania tego tytułu w wyniku wprowadzenia w błąd„. Taki sam przepis przewidziano w przypadku tytułu „Zasłużony dla Miasta Świdnicy”.
Zgodnie z pierwotną intencją, w projekcie uszczegółowiono też procedurę nadawania tytułów „Honorowy Obywatel Miasta Świdnicy” oraz „Zasłużony dla Miasta Świdnicy”. W obu przypadkach siedmioosobowy zespół opiniujący będzie podejmować decyzje w głosowaniu zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu. Dodatkowo w przypadku wniosków o nadanie tytułu „Zasłużonego” konieczne będzie uzyskanie pozytywnych opinii zespołu radnych oraz prezydenta.
Zgłoszono też szereg innych propozycji zmian w statucie. – Do najistotniejszych zmian jakie wprowadzono należy wymienić nadanie uprawnienia do wnoszenia inicjatywy uchwałodawczej Przewodniczącemu Rady. Umożliwienie Przewodniczącemu inicjowania projektów uchwał pozwala na sprawniejsze reagowanie na pojawiające się potrzeby i wyzwania, co przyspiesza podejmowanie decyzji i realizację celów samorządu. Przyczyni się to również do bardziej sprawnego, aktywnego i kompleksowego funkcjonowania organu stanowiącego, co jest kluczowe dla rozwoju i dobrej jakości życia mieszkańców miasta – wskazuje sekretarz miasta Maciej Rataj, uzasadniając projekt uchwały. Zmiany wprowadzono również m.in. w zapisach poświęconych Komisji Rewizyjnej, czy też w przepisach dotyczących powoływaniu przewodniczących komisji.
Ostateczną decyzję w sprawie zmian w statucie radni podejmą 19 stycznia.
/mn/
