Dziś tłusty czwartek, czyli ulubione święto wszystkich łasuchów! Świdniczanie już od rana stanęli w kolejkach po świeżutkie pączki. Dietetyk Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wyjaśnia, czy dzisiaj można sobie pozwolić na odrobinę łakomstwa, dla kogo smażone pączki są niewskazane i czy da się je zastąpić zdrowszym smakołykiem.
Tradycja tłustego czwartku sięga czasów pogańskich i wiąże się ze świętowaniem odejścia zimy i nadejścia wiosny. „Tłusty” dzień świętowali już Rzymianie i nie jedli akurat słodkich pączków, tylko nadziewane słoniną ciasto chlebowe, ale też mięso i popijali te specjały winem. W Polsce to tłusty czwartek rozpoczyna ostatni tydzień karnawału, w okresie staropolskim nazywany zapustami. Tego dnia dozwolone były objadanie się – wszak wielkimi krokami zbliżał się post. Ale tradycja objadania się słodkimi pączkami sięga zaledwie XVI wieku i pierwotnie w cieście wcale nie było powideł czy konfitury z róży, ale orzeszek lub migdał. Ten, kto znalazł go w swoim ciastku, mógł liczyć na szczęście.
Według badania Opinii24 przeprowadzonego na zlecenie firmy „Too Good To Go” 95% Polaków zjada tego dnia 88 mln pączków. Tylko 2% preferuje inne słodkości, np. faworki, a 3% nie jada słodyczy wcale. Z badania wynika też, że najczęściej w tłusty czwartek Polacy jedzą od 3 do 5 pączków (54%), 28% osób – po dwa, 8% – od sześciu do dziewięciu, natomiast tylko 7% sięga zaledwie po jednego pączka. Aż 90% Polaków preferuje pączki tradycyjne, 6% – pączki z dziurką tzw. donuty, a 3% – pączki pieczone. Ulubionym nadzieniem wśród ankietowanych jest różane, wskazane przez 37% respondentów. Następnie wieloowocowe (16%), adwokatowe (10%), budyniowe (9%) malinowe (9%), nadzienie czekoladowe (7%) pistacjowe (5%) i z kremem waniliowym (3%). Tylko 2% osób najbardziej lubi pączki bez nadzienia.
– W tłusty czwartek nie musimy mieć wyrzutów sumienia. Nawet jak zjemy dwa, czy trzy pączki, kilka faworków, to nie zamienią się one od razu w tkankę tłuszczową i otyłość. Warunkiem jest, że w piątek wracamy do zbilansowanej diety i aktywności fizycznej. Co więcej, jeśli w tłusty czwartek do słodkości jednak włączymy ruchu, czyli np. intensywny spacer, to bilans kaloryczny będzie mniejszy. Tak więc spokojnie można zrobić jeden dzień dyspozycji – mówi dr Monika Maćków z Katedry Żywienia Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Jak podkreśla dietetyk, zdrowo jest postawić na pączki pieczone, zamiast na te smażone w głębokim tłuszczu. Można je zrobić w piekarniku lub air fryerze. – Owszem, mają inny smak, ale na pewno są zdrowsze, zwłaszcza jeśli dbamy o dietę osób, które nie powinny jeść jakichkolwiek potraw smażonych. Pączki „odchudzone” możemy też zrobić z mąki razowej, sięgnąć po dżemy czy marmolady nisko słodzone – tłumaczy dr Maćków, dodając, że szczególną uwagę tego dnia powinny zachować osoby, które mają problemy z układem pokarmowym, szczególnie z żołądkiem czy z jelitami, a więc chorujące na chorobę wrzodową, czy refluks żołądkowo-przełykowy, ale też diabetycy czy pacjenci z problemami wątrobowymi.
– Złota zasada mówi o tym, by pamiętać o umiarze. I niekoniecznie ulegać modom. W cukierniach możemy kupić np. pączki pistacjowe, które są „na fali”, ale są też bardzo słodkie i bardzo tłuste, a więc kaloryczne. Wybierając pączka, warto więc nie tylko pamiętać, że to smażone ciasto, ale też jakie nadzienie ma w środku, bo ono także wpływa nie tylko na dzienny bilans energetyczny – uśmiecha się dr Maćków.
Średni pączek (ok. 60-80 g) z lukrem i nadzieniem dostarcza zazwyczaj od 250 do 400 kcal, przy czym najbardziej klasyczny z marmoladą ma około 290–350 kcal. Kaloryczność zależy od dodatków – pączek z czekoladą może mieć nawet ponad 400-500 kcal, a mniejszy pieczony – około 200 kcal. Aby spalić jednego pączka (300 kcal), potrzeba około 30-40 minut intensywnego biegania lub godziny szybkiego spaceru.
/UPWr, opr. mn/
