– Pamiętam te wszystkie dziewczęta, które zginęły. Jedna czwarta nas przeżyła, reszta poumierała z mrozu, tyfusu, ze wszów, z głodu, choroby w Bergen Belsen. Umierały na podłodze – wspominała jedna z nielicznych ocalałych Lea Gleitman. 8 lutego lutego 1945 roku o 6.00 więźniarki strzegomskiego podobozu AL Graben wyruszyły pieszo w stronę Bergen-Belsen. Na miejsce dotarły nieliczne. Po raz drugi przez Strzegom przejdzie symboliczny Marsz Pamięci, upamiętniający nastolatki i młode kobiety, zamęczone podczas II wojny światowej.
Inicjatorem wydarzenia jest regionalista i radny Rady Miejskiej w Strzegomiu Krzysztof Kaszub. Marsz rozpocznie się przy ulicy Milenijnej 3 w Strzegomiu, a następie wyruszy pod Pomnik Ofiar Niemieckiego Reżimu Nazistowskiego przy ulicy Wałbrzyskiej.
Historia podobozu w Strzegomiu była niemal całkowicie zapomniana, a przywrócił ją Krzysztof Kaszub, który natrafił na ślady dawnego niemieckiego obozu przy ulicy Milenijnej w dzielnicy Graby. To dzięki jego staraniom wrocławski oddział Instytutu Pamięci Narodowej wspólnie z władzami Strzegomia przy wsparciu licznych sponsorów postanowił upamiętnić miejsce, gdzie młodość, zdrowie i wreszcie życie straciły dziewczęta, zatrudnione jak niewolnice do katorżniczej pracy.
Z jego inicjatywy w 2019 roku przy ul. Wałbrzyskiej został odsłonięty pomnik pamięci więźniarek AL Gräben i więźniów KL Gross Rosen. – Pamiętam te wszystkie dziewczęta, które zginęły. Jedna czwarta nas przeżyła, reszta poumierała z mrozu, tyfusu, ze wszów, z głodu, choroby w Bergen Belsen. Umierały na podłodze. Jak poumierały, to ich nie grzebali. Leżały przy barakach aż do kwietnia, do wyzwolenia – przywoływała tragiczne wspomnienia 95-letnia wówczas Lea Gleitman. – Nie jestem tu po to, by opowiadać własną historię. Jestem tu wśród dusz innych więźniarek – mówiła Sonia Abiri. Dwie z więźniarek, które przetrwały marsz śmierci uczestniczyły w uroczystości odsłonięcia pomnika. Obie już nie żyją.
II Marsz Pamięci rozpocznie się 8 lutego o godz. 16.00 przy ul. Milenijnej w Strzegomiu.
/red./
