Zbliża się finał „Przenikań”, cyklu filmowego, zorganizowanego we współpracy Świdnickiego Klubu Filmowego i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Świdnicy. Na zakończenie widzowie zobaczą „Niebiańskie żony Łąkowych Maryjczyków”, rosyjski obraz Alekseja Fedorczenki z 2012 roku, film, który zdobył min. Grand Prix 13. MFF T-Mobile Nowe Horyzonty „za delikatność, empatię, szacunek dla godności ludzkiej, a także wielkie poczucie humoru i wyobraźnię”, jak czytamy w uzasadnieniu werdyktu.
Akcja filmu, podzielona na szereg błyskotliwych etiud, składa się na oryginalny portret Mari El, ugrofińskiej grupy etnicznej, zamieszkującej środkowe dorzecze Wołgi. Maryjczycy (w spolszczonej wersji) to lud z kręgu tzw. kultury pogańskiej, kierujący się do dzisiaj regułami animizmu, w którym odnajdziemy jednak pewne elementy prawosławia. Dla Maryjczyków aspekt duchowy mają zatem zarówno przedmioty, zjawiska atmosferyczne jak i zwierzęta czy rośliny, będące elementem kultu, który wyraża się w szeregu przedziwnych, barwnych rytuałów. Jednak film Fedorczenki to nie tyle etnograficzny zapis życia jednej ze społeczności zamieszkującej Federację Rosyjską, co misternie obmyślany obraz artystyczny o wartkiej narracji, pełen humoru, splatający w ciekawą całość elementy komizmu, groteski, grozy, magii, zabawnie ukazanego erotyzmu. Głównymi bohaterkami szeregu sekwencji są kobiety, z którymi wiąże się spójny w motywach splot zaskakujących wydarzeń. Tu może stać się wszystko – duch zaszantażować chłopa, domagając się tym samym spółkowania, a kobiety prowadzić miłosną grę z wiatrem… Magiczny realizm „Niebiańskich żon…”, przechodzący w alegorię i symbol, to konwencja, która bawi, ale też skłania do refleksji nad przyszłością kultury Maryjczyków – a w swoim wymiarze uniwersalnym – nad zagadkowymi zakamarkami ludzkiej „psyche”. Człowiek zostaje ukazany jako integralna część natury w całym jej duchowym aspekcie.
„Naród Rosji – jak wyjaśnia Aleksej Fedorczenko – jest złożonym tworem, wziąwszy pod uwagę fakt, że jej terytorium nie jest zamieszkiwane przez jednostki jak Litwa czy Polska, ale przez grupy – to ponad 180 różnych grup etnicznych. Ludność ugrofińska wywodzi się z centralnej Rosji, gdzie znajdziecie dziś najwięcej kościołów i klasztorów. Maryjczycy reprezentują największą grupę spośród plemion ugrofińskich, jedyną, która do dzisiejszego dnia kultywuje tradycję wspólnej modlitwy w gajach, prostych rytuałów, posiada lokalnych kapłanów. Ich święta góra została wysadzona w powietrze, a gaje oliwne zostały wycięte. Jednak szybko zorientowano się, że zniszczenie symboli nie unicestwiło tej społeczności. Maryjskie panny i żony z pozoru niczym nie różnią się od innych ziemskich żon.” ( za: Festival Scope)
Na spotkanie filmowe, połączone z dyskusją, zapraszają: ŚKF, MBP w Świdnicy oraz Fundacja Zero Point. Miejska Biblioteka Publiczna przy Franciszkańskiej 18, sobota 7 marca. Start o 17.00.Wstęp wolny.
Piotr Bentkiewicz
