Instrukcja, kampania społeczna, historia miasta, zasady bezpieczeństwa, nowa usługa czy skomplikowany proces – wszystkie te informacje można przekazać za pomocą tekstu. Problem zaczyna się wtedy, gdy tekstu jest dużo, temat nie należy do najłatwiejszych, a odbiorca ma zaledwie kilka chwil, aby zainteresować się komunikatem.
W takich sytuacjach coraz większe znaczenie może mieć komunikacja wizualna. Jedną z jej najbardziej rozbudowanych form jest komiks, który pozwala nie tylko zilustrować informację, ale zamienić ją w historię.
I właśnie tutaj kończy się myślenie o komiksie wyłącznie jako o rozrywce.
Obraz, tekst i historia pracują razem
Komiks ma pewną przewagę nad zwykłą ilustracją. Pozwala pokazać następstwo wydarzeń.
Jeżeli chcemy wyjaśnić odbiorcy proces, możemy przedstawić bohatera wykonującego kolejne czynności. Jeśli tematem jest problem społeczny, możemy pokazać konkretną sytuację i jej konsekwencje. Gdy opowiadamy o historii miejsca, czytelnik może razem z bohaterami znaleźć się w wydarzeniach sprzed kilkudziesięciu czy kilkuset lat.
Nie trzeba wszystkiego opisywać. Część informacji przekazuje obraz, część dialog, a pozostałe wynikają z samego przebiegu historii.
Dzięki temu nawet bardziej złożony temat można podzielić na krótkie, łatwiejsze do przyswojenia fragmenty.
Kiedy komiks staje się narzędziem?
Komiks może mieć konkretną funkcję. Nie zawsze jego podstawowym zadaniem musi być zapewnienie czytelnikowi rozrywki.
Firma może wykorzystać go do przedstawienia zasad bezpieczeństwa lub wdrożenia nowych pracowników. Instytucja publiczna – do wyjaśnienia mieszkańcom określonego procesu. Muzeum może opowiedzieć za jego pomocą o wydarzeniach historycznych, a organizacja społeczna wykorzystać go w kampanii edukacyjnej.
W takim zastosowaniu komiks użytkowy staje się narzędziem komunikacji zaprojektowanym do realizacji konkretnego celu. Historia, bohaterowie, dialogi i grafika nie są przypadkowymi elementami – powinny prowadzić odbiorcę do zrozumienia określonego zagadnienia.
Zakres zastosowań może być bardzo szeroki: od edukacji i kultury przez komunikację społeczną aż po biznes.
Link DF do strony: https://karolweber.com/narracja-komiksowa/
Dlaczego historia pomaga zrozumieć informację?
Wyobraźmy sobie materiał dotyczący bezpieczeństwa. Można stworzyć listę zasad i przekazać ją odbiorcy. Można również pokazać bohatera, który znajduje się w konkretnej sytuacji, podejmuje decyzję, popełnia błąd i widzi jego konsekwencje.
W drugim przypadku zasada przestaje być abstrakcyjna. Zostaje osadzona w sytuacji, którą odbiorca może zobaczyć.
Podobnie działa to w przypadku edukacji. Zamiast opisywać wyłącznie wydarzenie historyczne, można pokazać je z perspektywy uczestnika. Zamiast przedstawiać działanie instytucji za pomocą schematu, można przeprowadzić bohatera przez cały proces.
To właśnie narracja komiksowa sprawia, że komiks różni się od zestawu ilustracji.
Dobry rysunek to dopiero połowa pracy
Efektowna warstwa graficzna przyciąga uwagę, ale sama nie gwarantuje, że komunikat będzie czytelny.
Trzeba zdecydować, jakie informacje powinny znaleźć się w poszczególnych kadrach, co można przekazać obrazem, gdzie potrzebny jest dialog i w którym momencie czytelnik powinien otrzymać najważniejszą informację.
Scenarzysta komiksowy, Karol Weber podkreśla znaczenie narracji już na etapie konstruowania scenariusza. Każdy kadr zajmuje określone miejsce w historii i powinien wynikać z poprzedniego oraz prowadzić do kolejnego. Przy komiksach realizujących konkretny cel komunikacyjny ma to szczególne znaczenie – atrakcyjna forma nie może przesłonić informacji, którą odbiorca ma zrozumieć.
Dlatego praca nad takim projektem zaczyna się nie od rysowania, lecz od ustalenia celu, odbiorcy oraz sposobu opowiedzenia historii.
Link DF do strony: https://karolweber.com/scenarzysta-komiksowy/
Od papieru do telefonu
Komiks użytkowy nie musi oznaczać drukowanego zeszytu. Ta sama narracja może zostać dostosowana do różnych miejsc i formatów.
Kilka plansz może znaleźć się w broszurze, pojedyncze kadry w materiałach edukacyjnych, a krótsze sekwencje w mediach społecznościowych. Komiks może być również częścią wystawy, strony internetowej czy kampanii informacyjnej.
Daje to możliwość wykorzystania raz stworzonej historii w wielu kanałach bez konieczności budowania komunikacji od początku za każdym razem.
Najpierw cel, później kadry
Najważniejsze pytanie przy tworzeniu takiego komiksu nie brzmi więc: „co narysować?”, ale „co odbiorca powinien zrozumieć?”.
Dopiero odpowiedź na nie pozwala zdecydować, kto będzie bohaterem, jak poprowadzić historię i jaki styl graficzny najlepiej sprawdzi się w danym przypadku.
Komiks może bawić, ale równie dobrze może tłumaczyć, uczyć, ostrzegać i pomagać zrozumieć skomplikowane zagadnienia. Wtedy przestaje być wyłącznie formą rozrywki i zaczyna pełnić bardzo konkretne zadanie.
