Słyszę, widzę, dotykam, czuję, więc jestem. Tak można by ująć przesłanie „Świata zmysłów”, wystawy, którą od 4 grudnia będzie można zwiedzić w Muzeum Dawnego Kupiectwa. To kolejna interaktywna ekspozycja z „Collegium Maius” Uniwersytetu Jagiellońskiego, na której widz samodzielnie eksperymentując z biernego obserwatora sam staje się obiektem doświadczenia, bawiąc się przy tym zdobywa wiedzę z zakresu nauk przyrodniczych.
Model gałki ocznej
Do dyspozycji zwiedzających jest 49 stanowisk doświadczalnych w podziale na trzy części, wyróżnionych dodatkowo odrębnym kolorem. O tym jak zbudowane są organy odpowiedzialne za odbieranie bodźców będzie można się dowiedzieć w części pierwszej nazwanej receptory – rejestratory sygnałów dla układu nerwowego. Modele oka i ucha wyjaśnią, jak funkcjonują narządy wzroku i słuchu. Proste doświadczenia pozwolą zrozumieć, na czym polega widzenie kolorów, akomodacja oka, powidoki, granice słuchu lub słyszenie stroikowe. Właściwości dotyku będzie można sprawdzić za pomocą eksperymentów „czytania palcami” oraz wkładania klocków o określonych kształtach do opowiadających im otworów. W „Ogrodzie zapachów” przyjemnych i nieprzyjemnych widz będzie testował zmysł węchu. Druga część wystawy – mono i stereo – wyjaśnia, jak bodźce płynące do mózgu z dwóch źródeł, np. pary oczu, zwiększają jego możliwości odbiorcze. Pierwsza grupa eksperymentów związana jest z obrazami trójwymiarowymi ukazanymi poprzez użycie anaglifów, stereopar, okularów polaryzacyjnych i migawkowych.
Pianino
Kolejne doświadczenia wykażą percepcyjne właściwości pary uszu, dzięki którym można ocenić kierunek z jakiego pochodzi dźwięk lub wyróżnić pojedynczy dźwięk z tła zawierającego inne dźwięki. Eksperyment związany z dotykiem uświadomi nam, że subiektywnie odczuwana temperatura dotykanego przedmiotu zależy od wielu czynników, m.in. od temperatury dłoni. Ostatnia, trzecia część wystawy – oszukać zmysły – to iluzje, jakim ulegają nasze zmysły. Największą grupę doświadczeń stanowią złudzenia optyczne związane z różnym gradientem szarości oraz sztuką kamuflażu. Iluzje akustyczne można usłyszeć testując własny głos. Nagrywany i odtwarzany uświadomi nam, czy posiadamy słuch muzyczny. Odpowiednikiem figury niemożliwej, nieskończonych schodów, jest na wystawie „dziwne pianino”. Zadaniem widza jest tutaj odnalezienie najwyższego lub najniższego dźwięku. Ruchoma, pomalowana w pionowe linie plansza pomoże nam zrozumieć współdziałanie zmysłów wzroku i równowagi. Kolejne eksperymenty pozwalają sprawdzić czas reakcji na bodźce dźwiękowe lub wzrokowe. Ekspozycję dodatkowo uzupełniają prezentacje multimedialne pokazujące rożne wady wzroku lub iluzje optyczne.
Wystawę można zwiedzać bezpłatnie od 4 grudnia 2013 r. do 2 lutego 2014 r. indywidualnie oraz grupowo (po uprzednim umówieniu, tel. 74 8521291) w godzinach otwarcia muzeum.
Radosław Skowron
